Alüminyum sektöründe karbon verisi
Alüminyum, AB SKDM kapsamındaki altı ürün grubundan biridir (CN 76; Tüzük 2023/956 Ek I) ve tüzüğün Ek II’sinde yer alır: SKDM gömülü emisyonuna yalnız doğrudan emisyon (CO₂ ve perflorokarbonlar) girer, elektrik tüketiminin dolaylı emisyonu girmez (R5). Ürün karbon ayak izinde ise tablo değişir: birincil üretimde emisyonun büyük kısmı elektroliz elektriğinden gelir ve sonucu elektriğin nereden geldiği belirler. Hurdadan üretim aynı ürünü çok daha düşük emisyonla verir.
Ürün ayak izinde bu, aynı GTİP kodu altında kat kat farklı sonuç demek. Ortalama sektör faktörü kullanmak, hurda kullanan bir üreticiyi cezalandırır — tesise özel veri üretmenin en somut getirisi.
Birincil ve ikincil üretimde ölçülecek noktalar farklı. Aşağıda riskler, iki üretim yolu için gereken veri ve elektroliz elektriğinin ağırlığını gösteren bir örnek hesap yer alıyor.
Alüminyum hem SKDM hem Türkiye ETS pilot kapsamında. Alüminyum 2023/956 Ek II’de; SKDM gömülü emisyonuna yalnız doğrudan emisyon (CO₂ ve perflorokarbonlar) girer, elektrik tüketiminin dolaylı emisyonu girmez (R5). Sistem sınırı kuralları gömülü emisyon sayfasında. Elektriğin ağırlığı ürün karbon ayak izinde, Kapsam 2’de ve müşterinin ürün başına emisyon talebinde görünür. Takvim ve başvuru için SKDM yıllık beyanı ve ETS emisyon izni sayfalarına bakın.
| Sektör | SKDM bugün | Türkiye ETS | Asıl talep eden |
|---|---|---|---|
| Alüminyum | Kapsamda | Pilot kapsamda | AB ithalatçısı |
- Kapsamda
Alüminyum üreticisini hangi riskler bekliyor?
Alıcı gömülü emisyon verisi istiyor
Veri veremezseniz varsayılan değer uygulanır. Varsayılanlar ihtiyatlı belirlenir; gerçek değerinizle aradaki fark fiyata yansır.
Elektrik tüketimi hatta atfedilemiyor
Tesis toplam elektriği biliniyor ama elektroliz, döküm ve haddeleme ayrı ölçülmüyorsa müşterinin istediği ürün karbon ayak izi kurulamıyor. Sayaç eklemek en hızlı kazanç.
Hurda payı belgelenmemiş
İkincil üretimin avantajı ancak hurda girdisi tartım ve kayıtla belgelenirse hesaba giriyor. Belgelenmezse birincil üretim varsayımı uygulanır.
Elektrik tedarik yapısı asıl kaldıraç
Ürün ayak izinde ton başına emisyonu en çok düşüren şey çekilen elektriğin kaynağı. Bu bir tedarik sözleşmesi kararı; SKDM beyanını değiştirmez, çünkü orada elektrik sayılmaz.
Sıralama: ölçüm eksiği bugünün işi, hurda belgelemesi süreç işi, elektrik tedariki sözleşme işi. Üçü farklı ekipleri ilgilendiriyor ve aynı anda başlatılabilir.
Birincil ve ikincil üretimde hangi veri gerekir?
| Veri | Alıcı | SKDM | Türkiye ETS |
|---|---|---|---|
| Elektrik tüketimi · hat bazında | Gerekli · ürün ayak izi | — | — |
| Elektrik tedarik yapısı | Gerekli · ürün ayak izi | — | — |
| Hurda girdisi | — | Gerekli | — |
| Anot tüketimi | — | Gerekli | Gerekli |
| PFC salımları | — | Gerekli | Gerekli |
| Yakıt tüketimi | — | Gerekli | Gerekli |
| Ürün üretim miktarı | — | Gerekli | — |
- Bu taraf veriyi istiyor
Birincil üretim (elektroliz)
- Ana emisyon
- Elektroliz elektriği + anot tüketimi
- Ürün ayak izinde belirleyici
- Elektriğin kaynağı
- Ölçüm noktası
- Hat bazlı elektrik, anot tüketimi, PFC olayları
- Azaltım kaldıracı
- Elektrik tedarik yapısı, hücre verimliliği
İkincil üretim (hurda ergitme)
- Ana emisyon
- Ergitme ocağı yakıtı + elektrik
- Belirleyici
- Hurda oranı ve ocak verimliliği
- Ölçüm noktası
- Hurda girdisi tartımı, yakıt ve elektrik
- Azaltım kaldıracı
- Hurda payı, ısı geri kazanımı
| Veri | Kaynak | Kırılım | Kim ister |
|---|---|---|---|
| Elektrik tüketimi · hat bazında | Sayaç kayıtları | Elektroliz / döküm / hadde ayrı | Alıcı · ürün ayak izi |
| Elektrik tedarik yapısı | Sözleşme, YEK-G belgeleri | Kaynak bazında | Alıcı · ürün ayak izi |
| Hurda girdisi | Tartım ve satın alma kayıtları | Ürün grubu bazında | SKDM |
| Anot tüketimi | Üretim kayıtları | Ton alüminyum başına | SKDM + ETS |
| PFC salımları | Anot etkisi kayıtları | Sıklık ve süre | SKDM + ETS |
| Yakıt tüketimi | Yakıt kayıtları | Ocak bazında | SKDM + ETS |
| Ürün üretim miktarı | Üretim kayıtları | GTİP kırılımlı | SKDM |
Kalın olan dört kalem hesabın omurgası. SKDM beyanı doğrudan emisyon, PFC ve hurda kaydına dayanır; elektrik hatta atfedilemiyorsa ürün karbon ayak izi üretilemez. Hurda payı belgelenmezse SKDM’de, tedarik yapısı belgelenmezse ürün ayak izinde avantaj hesaba girmez.
Alüminyumda hangi metin neyi düzenliyor?
Hangisi hangi soruyu cevaplıyor:
- Türkiye’deki üretici veriyi üretir
- AB’deki ithalatçı yetkili SKDM beyan sahibi
- Üye devlet ve yetkili otoritesi beyan sahibinin yerleşik olduğu
-
Kimden: AB’deki ithalatçı , kime: Türkiye’deki üretici
Veri talebi, ticari sözleşme yoluyla
-
Kimden: Türkiye’deki üretici , kime: AB’deki ithalatçı
Gömülü emisyon verisi ve doğrulaması
-
Taraf: AB’deki ithalatçı
Veri yoksa varsayılan değer
Kesikli ok: yalnız gerçek veri gelmezse
-
Kimden: AB’deki ithalatçı , kime: Üye devlet ve yetkili otoritesi
Sertifika satın alma
-
Kimden: AB’deki ithalatçı , kime: Üye devlet ve yetkili otoritesi
Yıllık beyan ve sertifika teslimi · SKDM Kayıt Sistemi üzerinden
Alüminyumda sık karşılaşılan durumlar ve ilk adım
Alüminyumda sık karşılaşılan durumlar ve her birinde ilk adım. YEK-G belgeli elektrikte konum bazlı ve piyasa bazlı sonucun nasıl ayrı raporlandığı Kapsam 2 ikili raporlama sayfasında.
"Toplam elektriğimizi biliyoruz ama hat bazında ölçmüyoruz"
yaygınFabrika sayacı var, elektroliz ile döküm ve haddeleme ayrı ölçülmüyor; ürün düzeyi atıf yapılamıyor.
İlk adım: Hat bazlı sayaç eklenmesi. Kısa vadede üretim miktarına göre dağıtım anahtarı kullanılabilir ama gerekçesi yazılır ve belirsizlik olarak beyan edilir.
"Hurdadan üretiyoruz ama avantajını gösteremiyoruz"
İkincil üretim yapılıyor; hurda girdisi tartılıyor ama ürün grubuyla eşleştirilmiyor.
İlk adım: Hurda girdisinin ürün grubu bazında kaydı. Belgelenmeyen hurda payı hesaba girmiyor, birincil üretim varsayımı uygulanıyor.
"Yenilenebilir elektrik alıyoruz, hesaba nasıl girecek?"
YEK-G belgeli elektrik tedariki var; konum bazlı ve piyasa bazlı sonuç ayrışıyor.
İlk adım: Belgelerin dönem ve miktar eşleşmesinin kontrolü. Kapsam 2 ikili raporlamada her iki değer ayrı beyan edilir. SKDM beyanını etkilemez: alüminyum Ek II’de ve orada elektrik sayılmaz.
"Yatırım kararı vermemiz gerekiyor"
Elektrik tedarik sözleşmesi yenilenecek; karbon maliyetinin karara etkisi bilinmiyor.
İlk adım: Mevcut ton başına yoğunluğun hesaplanması ve tedarik senaryolarının bu yoğunluk üzerinden karşılaştırılması. Karşılaştırma ürün ayak izi ve Kapsam 2 içindir; SKDM beyanı elektrik tedarikinden etkilenmez. Karar için gereken sayı toplam emisyon değil, ton başına yoğunluk.
Elektroliz elektriği ürün ayak izine ne kadar yük getirir?
- Birincil üretimde elektroliz elektriği · örnekte 14.000 kWh/t
- çarpı Türkiye tüketim noktası faktörü · 2023, iletim hattı 0,436 kgCO₂e/kWh
- eşittir Ton alüminyum başına 6.104 kgCO₂e/t
- yaklaşık eşittir Yalnız elektrolizin dolaylı emisyonu 6,1 tCO₂e/t
- SKDM gömülü emisyonu: girmez; alüminyum Ek II’de, yalnız doğrudan emisyon sayılır.
Birincil üretimde elektroliz elektriği, tesise göre değişir: 13–16 MWh/t; hesapta kullanılan 14 MWh/t.
| Birincil üretimde elektroliz elektriği tesise göre değişir | ~13–16 MWh/t |
|---|---|
| Türkiye tüketim noktası faktörü · 2023, iletim hattı kaynak: ETKB-EVÇED-FRM-042 | 0,436 kgCO₂e/kWh |
| Yalnız elektrolizin dolaylı emisyonu 14.000 kWh × 0,436 = 6.104 kg | ~6,1 tCO₂e/t |
| Aynı ürün ikincil (hurda) üretimde ergitme elektriği çok daha düşük | mertebe olarak çok daha küçük |
| SKDM gömülü emisyonuna etkisi Ek II: yalnız doğrudan emisyon | girmez |
Bu tablo bir tesisin verisi değil, büyüklük mertebesini gösteren bir çarpma işlemi: elektroliz elektriği ile şebeke faktörünün çarpımı tek başına birkaç ton CO₂e/t ediyor. Bu yük SKDM beyanına girmez; alüminyum Ek II’de ve orada yalnız doğrudan emisyon sayılır. Ama ürün karbon ayak izinde, Kapsam 2’de ve müşterinin ürün başına emisyon talebinde ağırlık bu satırdadır. Orada sonucu üretim sürecinizden çok elektrik tedarik yapınız belirler. Kendi sayınız kendi hat ölçümünüzden ve kendi tedarik belgelerinizden çıkar; buradaki değer yalnız ağırlığı gösterir.
Alüminyum üreticisine verdiğimiz hizmetler
Sıralama sektördeki tipik aciliyete göre:
Hangi ürünler kapsamda, doğrudan emisyon ve PFC kaydı yeterli mi, elektrik hangi hatta atfedilebiliyor.
kapsama göreAnot ve PFC kaydı, hurda payının belgelenmesi ve alıcı şablonuna aktarım; ürün ayak izi için hat bazlı elektrik atfı.
kapsama göreISO 14064-1 envanteri ile ETS izleme planının ortak veriden üretilmesi.
yıllıkAlüminyum için ücretsiz araçlar
Bir teklif almadan önce kendiniz bakabileceğiniz 5 araç — hepsi ücretsiz ve kayıt gerektirmiyor.
GTİP / SKDM kapsam sorgulama
ücretsizÜrün kodunuzu girin: kapsam durumu, ürün grubu ve dayandığı mevzuat maddesi.
Sorgulamayı açAlüminyum ve SKDM: sık sorulanlar
Alüminyum SKDM kapsamında mı?
Evet. Tüzük (AB) 2023/956 Ek I’de CN 76 altında 14 alüminyum başlığı var; beyan edilen gazlar CO₂ ve perflorokarbonlar (Tüzük (AB) 2023/956 — Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması). Kodunuzu GTİP sorgulama aracında kontrol edebilirsiniz.
Elektroliz elektriği alüminyumun SKDM beyanına girer mi?
Hayır. Alüminyum Tüzük 2023/956 Ek II’de: SKDM gömülü emisyonuna yalnız doğrudan emisyon (CO₂ ve perflorokarbonlar) girer, elektrik tüketiminin dolaylı emisyonu girmez (Tüzük (AB) 2023/956 — Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması). Elektriğin ağırlığı ürün karbon ayak izinde, Kapsam 2’de ve müşterinin ürün başına emisyon talebinde görünür.
Hurdadan üretimin avantajı hesaba nasıl girer?
Hurda girdisi tartım ve kayıtla, ürün grubu bazında belgelenirse. Belgelenmeyen hurda payında birincil üretim varsayımı uygulanır ve avantaj hesaba girmez.
YEK-G belgeli elektrik SKDM beyanını düşürür mü?
Hayır. Alüminyum Ek II’de ve SKDM’de elektrik sayılmaz (Tüzük (AB) 2023/956 — Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması). YEK-G belgeli tedarik ürün ayak izinde ve Kapsam 2’de görünür; konum bazlı ve piyasa bazlı sonuç ayrı raporlanır (Kapsam 2 ikili raporlama).
Alüminyum tesisi Türkiye ETS’de mi?
Alüminyum hem SKDM hem Türkiye ETS pilot kapsamında (TR ETS pilot uygulama dönemine yönelik Karbon Piyasası Kurulu kararları (KPK/2026/1)). ETS izleme planı ile ISO 14064-1 envanteri ortak veriden üretilebilir; takvim ve başvuru için emisyon izni sayfasına bakın.
Elektriğiniz hatta atfedilebiliyor mu?
Alüminyumda ürün karbon ayak izinin kurulup kurulamayacağını bu soru belirliyor; SKDM tarafında ise doğrudan emisyon ve PFC kaydı. Kapsam ve veri boşluğu analizi ikisini birlikte iki-üç haftada cevaplıyor.
Kaynaklar
Bu sayfanın dayandığı kaynaklar, erişim tarihleriyle.
- R1 Carbon Border Adjustment Mechanismerişim 25.08.2026Avrupa Komisyonu
Ek I kapsam listesi ve gömülü emisyon hesaplama kuralları.
- R2 Türkiye Elektrik Üretimi ve Elektrik Tüketim Noktası Emisyon Faktörleri Bilgi Formuerişim 07.09.2026T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı · EVÇED · ETKB-EVÇED-FRM-042 Rev.01 · hesaplama dönemi 2023, yayım 26.12.2025
Örnek hesaptaki dolaylı emisyon satırı: iletim hattı tüketim noktası faktörü 0,436 kgCO₂e/kWh, 2023 hesaplama dönemi.
- R3 ISO 14064-1:2018 — kuruluş düzeyi sera gazı envanterierişim 25.08.2026ISO
Tesis envanterinin kurulmasında uygulanan çerçeve.
- R4 AB SKDM Hakkında Genel Bilgiler ve Uygulama Mevzuatıerişim 26.09.2026T.C. Ticaret Bakanlığı
Türkiye’deki ihracatçıya yönelik resmî bilgilendirme.
- R5 Tüzük (AB) 2023/956 — Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizmasıerişim 26.09.2026Avrupa Birliği Resmî Gazetesi (EUR-Lex) · orijinal metin; md. 6, 7, 8, 20, 22, Ek I, Ek II
Ek II, yalnız doğrudan emisyonun hesaba katıldığı malları sayıyor. Ek I’deki 14 alüminyum başlığının tamamı Ek II’de; gazlar CO₂ ve perflorokarbonlar. 2025/2083 Ek II’ye yalnız elektriği ekledi.
- R6 TR ETS pilot uygulama dönemine yönelik Karbon Piyasası Kurulu kararları (KPK/2026/1)erişim 26.09.2026İklim Değişikliği Başkanlığı · Duyuru, 3 Eylül 2026 · karar 2: pilot dönem sektörleri
Pilot dönem elektrik üretimi, çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübre sektörlerinde kategori B ve C tesislerini kapsıyor. Ayrıntı İklim Kanunu sayfasında.
Değişiklik günlüğü
9 kayıt · 25 Ağustos 2026 tarihinden bu yanaNe zaman, hangi bölüm, neden değişti. Bu sayfayı bir uyum dosyasına dayanak gösterecekseniz hangi sürümü okuduğunuzu bilmeniz gerekir.
İki SKDM hizmet kartı iletişim sayfasına gidiyordu; artık SKDM veri hazırlama hizmet sayfasına gidiyor. Kartlardaki “2-3 hafta” ve “8-14 hafta” kaldırıldı: hizmetin süresi kapsama göre teklifte belirleniyor.
Önceki 8 kaydı göster
Standartlar tablosunda İRD kısaltması açıldı: izleme, raporlama ve doğrulama.
R4 Ticaret Bakanlığı’nın ana sayfasına gidiyordu; Bakanlığın “AB SKDM Hakkında Genel Bilgiler ve Uygulama Mevzuatı” sayfasına bağlandı, başlık sayfadaki adıyla yazıldı.
Bölüm başlıkları sayfaya özgü soru biçimine çevrildi; sayfadaki kaynaklı ifadelerden beş soruluk SSS eklendi. Rejim satırı, kim hangi veriyi istiyor matrisi, SKDM veri ve beyan akışı ve örnek hesabın formül zinciri eklendi; zincirdeki ara sonuç (14.000 × 0,436 = 6.104 kg) örnekteki çarpmanın kendisi. Veri tablosunda “Her ikisi” yerine “SKDM + ETS” yazıldı. Kısa cevaba kapsamın dayanağı (Tüzük 2023/956 Ek I) eklendi; pilot sektörleri belirleyen Kurul kararı (KPK/2026/1) R6 olarak kaynaklara eklendi; karşılıksız sürüm etiketi yerine dayanılan mevzuat yazıldı.
Giriş paragrafı kısa cevabı tekrar ediyordu; cevabın bağlamını veren cümlelere çevrildi.
Sayfa, SKDM’de elektrikten gelen dolaylı emisyonun alüminyumda belirleyici olduğunu yazıyordu. Bu yanlıştı: alüminyum Tüzük 2023/956 Ek II’de ve SKDM gömülü emisyonuna yalnız doğrudan emisyon (CO₂ ve perflorokarbonlar) girer. Giriş, kısa cevap, maruziyet notu, riskler, senaryolar ve örnek hesabın okuması düzeltildi; elektriğin ağırlığı ürün karbon ayak izi, Kapsam 2 ve müşteri talebi bağlamına taşındı. Tüzük R5 olarak kaynaklara eklendi.
R2 sitenin kendi faktör sayfasını kaynak olarak gösteriyordu. Yerine o sayfanın dayandığı resmî bilgi formu (ETKB-EVÇED-FRM-042, 2023 hesaplama dönemi) kondu; faktör sayfasına bağlantı ilgili sayfalarda duruyor.
Şablon hatası düzeltildi: sayfanın üst bölümünde demir-çelik sayfasının rozetleri (GTİP 72 · 73, SKDM + ETS çifte kapsam), giriş paragrafı ve yayın tarihleri görünüyordu. Artık bu sayfanın kendi girişi, rozetleri ve tarihleri gösteriliyor.
Alüminyum sektör sayfası yayımlandı. Örnek hesap elektroliz elektriği × şebeke faktörü aritmetiğiyle gösterildi; tüketim aralığı tesise göre değiştiği için tek sayı verilmedi.
Bu sayfa hakkında
İç teknik gözden geçirme: KarbonVerisi ekibi. Bağımsız dış gözden geçirme yapıldığında gözden geçirenin adı burada yayımlanır.
- İlk yayın
- 25.08.2026
- Son gözden geçirme
- 27.09.2026
- Son güncelleme
- 06.10.2026
- Sonraki gözden geçirme
- 25.11.2026
- Metodoloji sürümü
- Tüzük (AB) 2023/956 Ek I, Ek II · ISO 14064-1 · ETKB-EVÇED-FRM-042
KarbonVerisi ekibi. Alüminyum sektöründe karbon verisi. KarbonVerisi. Son güncelleme 06.10.2026. https://karbonverisi.com/sektorler/aluminyum/ (erişim: [okuduğunuz tarih]).
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Yükümlülüğünüzün kesin kapsamı tesisinize ve güncel ikincil mevzuata göre belirlenir. Hata bildirimi: iletişim sayfası. Düzeltme ilkesi: Yayın ilkeleri.