Lojistikte karbon verisi
Lojistik SKDM kapsamında değil ve Türkiye ETS’nin faaliyet listesinde de yok. Sizi zorlayan taraf yük sahibi müşteriniz: sizin filo yakıtınız onun Kapsam 3 Kategori 4 ya da 9 emisyonu. İstediği şey sevkiyat başına emisyon, yöntemi de ISO 14083.
Tarih olan tek AB kuralı 2026/1030: Birlik’te başlayan ya da biten bir taşıma için emisyon bilgisi hesaplayıp açıklıyorsanız, 2 Aralık 2030’dan itibaren yöntem EN ISO 14083:2023 olmak zorunda. Tüzük hesap yapmayı zorunlu kılmıyor; yapılan hesabın yöntemini bağlıyor.
Lojistik firmasının kendi yakıtı, müşterisinin Kapsam 3 emisyonudur. Baskı mevzuattan önce yük sahibinden geliyor: sevkiyat başına emisyon. Yöntemin adı ISO 14083; AB 2030’dan itibaren Birlik’e giden ya da gelen taşımada açıklanan emisyon bilgisini bu yönteme bağlıyor.
Taşıdığınız yük SKDM kapsamında olabilir (çelik, alüminyum, gübre). Bu sizi beyan yükümlüsü yapmaz: SKDM beyanı ithalatçının, konusu da malın üretim emisyonu. Ama o müşteri kendi Kapsam 3 raporu için taşıma emisyonunu ayrıca sizden isteyecektir. Kategori ayrımı Kapsam 3 rehberinde.
| Sektör | SKDM bugün | Türkiye ETS | Asıl talep eden |
|---|---|---|---|
| Lojistik | Kapsam dışı | EK-1’de yok | Yük sahibi |
- Kapsam dışı ya da yok
Lojistik firmasını hangi riskler bekliyor?
İhalede emisyon sorusu geliyor
Kurumsal yük sahipleri taşıma ihalelerine sevkiyat başına emisyon sorusu ekliyor. Cevap veremeyen taşıyıcı elenmese de, müşteri sizin yerinize varsayılan değer kullanıyor; o değer çoğu zaman sizin gerçek performansınızdan kötü.
Alt yükleniciler görünmüyor
Taşımanın bir kısmı alt yükleniciye veriliyorsa, o kısmın yakıt verisi sizde yok. Müşteriye verdiğiniz sayı kendi filonuzla sınırlı kalıyorsa eksik; alt yükleniciden veri istemek ya da gerekçeli varsayılan kullanmak gerekiyor.
AB ETS gemi şirketine maliyet çıkarıyor
5.000 GT ve üzeri gemiler 2024’ten beri AB ETS’de. AB dışı limanla yapılan seferde emisyonun %50’si sayılıyor. Teslim edilecek pay 2025’te 2024 emisyonunun %40’ı, 2026’da 2025’in %70’i, 2027’den itibaren %100.
Açıklanan bilginin yöntemi bağlanıyor
AB 2026/1030, Birlik’te başlayan ya da biten taşımada açıklanan emisyon bilgisini EN ISO 14083:2023’e bağlıyor. Kendi yönteminizle hesaplanmış bir sayı, o tarihten sonra AB’li müşteriye aynı şekilde verilemez.
Sıralama önemli: önce kendi filonuzun yakıtını araç ve sefer bazında bağlayın, sonra alt yüklenici verisine gidin. Yakıt kartı toplamı araçla eşleşmiyorsa hiçbir dağıtım anahtarı sevkiyat düzeyinde doğru sonuç vermez.
Sevkiyat başına emisyon için hangi veri gerekir?
Lojistikte hesabın birimi tesis değil sevkiyat. Aynı araç bir seferde birkaç müşterinin yükünü taşıyor; emisyonu müşteriye dağıtmak için yakıtın yanında yük ve mesafe verisi de gerekiyor.
| Veri | Müşteri | Envanter | Yük sahibi | AB ETS |
|---|---|---|---|---|
| Araç yakıt tüketimi | Gerekli | Gerekli | — | — |
| Taşınan yük ve mesafe · ton-km | — | — | Gerekli | — |
| Alt yüklenici taşıma hacmi | — | — | Gerekli | — |
| Depo ve aktarma merkezi enerjisi | Gerekli | Gerekli | — | — |
| Soğutucu gaz dolumları | Gerekli | Gerekli | — | — |
| Gemi yakıtı ve sefer verisi | — | — | — | Gerekli · deniz |
- Bu taraf veriyi istiyor
Karayolu taşımacılığı
- Ana emisyon
- Araç yakıtı · Kapsam 1
- İkincil
- Soğutmalı araçta soğutucu gaz kaçağı
- Ölçüm noktası
- Yakıt kartı ve telematik, araç ve sefer bazında
- Kaldıraç
- Doluluk oranı, boş dönüş, rota
Depo ve aktarma merkezi
- Ana emisyon
- Elektrik · Kapsam 2
- İkincil
- Soğuk hava deposunda soğutucu gaz; forklift yakıtı
- Ölçüm noktası
- Depo sayacı, dolum kayıtları
- Kaldıraç
- Soğutma verimi ve elektrik tedarik yapısı
Taşıma organizatörü (forwarder)
- Ana emisyon
- Satın alınan taşıma · Kapsam 3 Kategori 4
- İkincil
- Ofis ve depo enerjisi
- Ölçüm noktası
- Taşıyıcıdan sevkiyat verisi ya da yoğunluk değeri
- Kaldıraç
- Taşıyıcı ve taşıma türü seçimi
| Veri | Kaynak | Kırılım | Kim ister |
|---|---|---|---|
| Araç yakıt tüketimi | Yakıt kartı, depo dolum kaydı, telematik | Araç ve sefer bazında | Müşteri + envanter |
| Taşınan yük ve mesafe · ton-km | İrsaliye, sefer planı, TMS | Sevkiyat bazında | Yük sahibi |
| Alt yüklenici taşıma hacmi | Alt yüklenici faturaları ve sefer kayıtları | Taşıyıcı ve taşıma türü bazında | Yük sahibi |
| Depo ve aktarma merkezi enerjisi | Elektrik ve doğal gaz faturası, sayaç | Tesis bazında | Müşteri + envanter |
| Soğutucu gaz dolumları | Servis ve bakım kayıtları | Araç ve tesis bazında | Müşteri + envanter |
| Gemi yakıtı ve sefer verisi | Seyir defteri ve yakıt teslim belgesi | Gemi ve sefer bazında | AB ETS · deniz |
Birincil veri önce gelir. ISO 14083 kendi ölçtüğünüz yakıtı (birincil veri) modellenmiş ya da varsayılan değerlerden (ikincil veri) ayırır. Alt yükleniciden veri gelmiyorsa varsayılan kullanmak meşru, ama hangi kısmın varsayılan olduğunu raporda göstermek gerekiyor. Araç yakıtı faktörleri hareketli yanma sayfasında, soğutmalı araçtaki ve depodaki soğutucu gazların KİP değerleri soğutucu gaz sayfasında.
Lojistikte hangi yöntem ve kural geçerli?
Hangisi hangi soruyu cevaplıyor:
Lojistikte sık karşılaşılan durumlar ve ilk adım
Sektörde sık karşılaşılan 4 durum ve her birinde ilk adım:
"Müşteri sevkiyat başına emisyon istiyor"
en sıkYıllık toplam yakıt belli ama hangi müşterinin yüküne ne kadar düştüğü bilinmiyor.
İlk adım: Seferleri benzer operasyon gruplarına ayırın, grup başına ton-km yoğunluğu çıkarın, sevkiyata uygulayın.
"Taşımanın yarısı alt yüklenicide"
yaygınKendi filonuzun verisi hazır, alt yüklenicilerinki yok. Müşteri toplam sayı bekliyor.
İlk adım: En büyük alt yüklenicilerden yakıt ve sefer verisi isteyin; gelmeyenler için gerekçeli varsayılan kullanın.
"SKDM bizi de etkiler mi?"
sık sorulanSKDM malın üretim emisyonuna bakıyor; taşıma hizmeti kapsamda değil.
İlk adım: Kapsamdaki yük taşıyorsanız ithalatçı müşterinizin sizden ne istediğini netleştirin: beyan değil, Kapsam 3 verisi.
"Gemimiz AB limanlarına uğruyor"
deniz5.000 GT ve üzeri gemi AB ETS’de; teslim edilecek emisyon payı 2027’de %100’e çıkıyor.
İlk adım: Sefer bazlı yakıt verisinin AB tarafına raporlanan veriyle tutarlı olduğunu kontrol edin.
Sevkiyat başına emisyon nasıl hesaplanır?
Kurgusal bir karayolu operasyonu: Türkiye–AB komple tır seferleri, bir aylık veri. Tablo, ISO 14083’ün mantığıyla toplam emisyondan tek bir müşterinin sevkiyatına nasıl inildiğini gösterir.
- Operasyon kategorisinin toplam emisyonu 180.000 kg CO₂e
- bölü Aynı dönemde taşıma faaliyeti 2.400.000 tkm
- eşittir Emisyon yoğunluğu 75 g CO₂e/tkm
- çarpı Müşterinin sevkiyatı · 18 t × 2.200 km 39.600 tkm
- eşittir Sevkiyatın emisyonu 2.970 kg CO₂e
- Toplam emisyon: işletme emisyonu ile enerji temini emisyonunun toplamı.
| Operasyon kategorisinin toplam emisyonu (işletme + enerji temini) | 180.000 kg CO₂e |
|---|---|
| Aynı dönemde taşıma faaliyeti | 2.400.000 tkm |
| Emisyon yoğunluğu (180.000 ÷ 2.400.000) | 75 g CO₂e/tkm |
| Müşterinin sevkiyatı · 18 t × 2.200 km = 39.600 tkm | 2.970 kg CO₂e |
Örnekteki operasyon ve rakamlar kurgusaldır; yalnız hesabın mantığını gösterir. ISO 14083’te toplam emisyon, işletme emisyonu (eski adıyla TTW) ile enerji temini emisyonunun (WTT) toplamıdır.
Müşteriye giden sayı sefer değil, operasyon kategorisinin yoğunluğu üzerinden hesaplanıyor: benzer seferler bir grupta toplanıyor, grup başına ton-km yoğunluğu çıkıyor ve her sevkiyat kendi ton-km’siyle çarpılıyor. Doluluk oranını ve boş dönüşü iyileştirmek bu yüzden doğrudan müşterinin sayısına yansıyor.
Lojistik firmasına verdiğimiz hizmetler
Sıralama sektördeki tipik aciliyete göre:
ISO 14064-1 envanteri: filo, depo ve alt yüklenici taşıması; Kapsam 3 taramasıyla.
8–14 haftaOperasyon kategorilerinin kurulması, yoğunluk hesabı ve müşteriye giden sevkiyat raporu.
kapsama göreKapsamdaysanız iklim açıklamalarının sayısal tarafı aynı envanterden çıkar.
kapsama göreLojistik için ücretsiz araçlar
Bir teklif almadan önce kendiniz bakabileceğiniz 4 araç — hepsi ücretsiz ve kayıt gerektirmiyor.
Kapsam 1-2 karbon hesaplayıcı
ücretsizFilo yakıtınızı ve depo elektriğinizi girin; kaynaklı faktörlerle hesaplayın, sonuç faktör sürümüyle gelsin.
Hesaplayıcıyı açLojistikte karbon verisi: sık sorulanlar
Lojistik SKDM ya da Türkiye ETS kapsamında mı?
Hayır. SKDM malın üretim emisyonuna bakıyor, taşıma hizmeti kapsamda değil; Türkiye ETS Yönetmeliği EK-1 faaliyet listesinde de taşımacılık yok (Türkiye ETS Yönetmeliği ekleri). Zorlayan taraf yük sahibi müşteriniz.
Yük sahibi neden benden emisyon verisi istiyor?
Sizin filo yakıtınız onun Kapsam 3 Kategori 4 ya da 9 emisyonu (GHG Protocol Corporate Value Chain (Scope 3) Standard). İstediği sayı sevkiyat başına emisyon; yöntemi ISO 14083 (ISO 14083:2023 — Greenhouse gases: quantification and reporting of GHG emissions arising from transport chain operations).
Sevkiyat başına emisyon nasıl hesaplanır?
Benzer seferler bir operasyon kategorisinde toplanır; kategorinin emisyonu taşıma faaliyetine (ton-km) bölünerek yoğunluk çıkar ve her sevkiyat kendi ton-km’siyle çarpılır (ISO 14083:2023 — Greenhouse gases: quantification and reporting of GHG emissions arising from transport chain operations). Doluluk oranını ve boş dönüşü iyileştirmek bu yüzden doğrudan müşterinin sayısına yansır.
AB 2026/1030 lojistik firmasını nasıl bağlıyor?
Birlik’te başlayan ya da biten bir taşıma için emisyon bilgisi hesaplayıp açıklıyorsanız, 2 Aralık 2030’dan itibaren yöntem EN ISO 14083:2023 olmak zorunda. Tüzük hesap yapmayı zorunlu kılmıyor; yapılan hesabın yöntemini bağlıyor (Regulation (EU) 2026/1030 — taşıma hizmetlerinde sera gazı emisyonlarının hesaplanması (CountEmissionsEU)).
Alt yüklenicinin verisi yoksa ne yapılır?
En büyük alt yüklenicilerden yakıt ve sefer verisi istenir, gelmeyenler için gerekçeli varsayılan kullanılır. ISO 14083 kendi ölçtüğünüz yakıtı (birincil veri) modellenmiş ya da varsayılan değerlerden (ikincil veri) ayırır; hangi kısmın varsayılan olduğu raporda gösterilir (ISO 14083:2023 — Greenhouse gases: quantification and reporting of GHG emissions arising from transport chain operations).
Deniz taşımacılığında AB ETS nasıl işliyor?
5.000 GT ve üzeri gemiler 2024’ten beri AB ETS’de. AB dışı limanla yapılan seferde emisyonun %50’si sayılıyor; teslim edilecek pay 2025’te 2024 emisyonunun %40’ı, 2026’da 2025’in %70’i, 2027’den itibaren %100 (Reducing emissions from the shipping sector).
Müşterinin sorduğu sayıyı sevkiyat düzeyinde verebilmek
Lojistikte zor olan yakıtı ölçmek değil, yakıtı doğru müşteriye dağıtmak. Operasyon kategorilerini kuruyor, yoğunluğu kendi verinizden çıkarıyor ve müşteri raporunu oradan üretiyoruz.
Kaynaklar
Bu sayfanın dayandığı kaynaklar, erişim tarihleriyle.
- R1 ISO 14083:2023 — Greenhouse gases: quantification and reporting of GHG emissions arising from transport chain operationserişim 25.09.2026ISO · tüm taşıma türleri ve aktarma merkezleri
- R2 Regulation (EU) 2026/1030 — taşıma hizmetlerinde sera gazı emisyonlarının hesaplanması (CountEmissionsEU)erişim 25.09.2026Avrupa Birliği Resmî Gazetesi (EUR-Lex) · 29 Nisan 2026 · md. 1 kapsam · 2 Aralık 2030’dan itibaren uygulanır
- R3 GHG Protocol Corporate Value Chain (Scope 3) Standarderişim 25.09.2026WRI / WBCSD · Kategori 4 yukarı akış ve Kategori 9 aşağı akış taşıma ve dağıtım
- R4 Reducing emissions from the shipping sectorerişim 26.09.2026Avrupa Komisyonu · İklim Eylemi · AB ETS deniz kapsamı · 5.000 GT · geçiş oranları
- R5 Türkiye ETS Yönetmeliği eklerierişim 25.09.2026T.C. Resmî Gazete · RG 27.08.2026, sayı 33353 · EK-1 faaliyet listesi
- R6 CLECAT Guide to ISO 14083 — greenhouse gas emissions in the transport sectorerişim 25.09.2026CLECAT · terim eşleşmesi: TTW → işletme, WTT → enerji temini, WTW → toplam
Değişiklik günlüğü
3 kayıt · 25 Eylül 2026 tarihinden bu yanaNe zaman, hangi bölüm, neden değişti. Bu sayfayı bir uyum dosyasına dayanak gösterecekseniz hangi sürümü okuduğunuzu bilmeniz gerekir.
Komisyon deniz ETS sayfasını yeni adrese taşıdı; R4 eski adresten yönleniyordu, doğrudan yeni adrese bağlandı. Sayfa 5.000 GT eşiğini ve teslim oranlarını (%40, %70, %100) hâlâ aynı biçimde veriyor.
Önceki 2 kaydı göster
Bölüm başlıkları sayfaya özgü soru biçimine çevrildi; sayfadaki kaynaklı ifadelerden altı soruluk SSS eklendi. Rejim satırı, kim hangi veriyi istiyor matrisi ve sevkiyat hesabının formül zinciri eklendi; zincirdeki değerler örnek tablosundakilerle aynı.
Kapsam ve yöntem birincil kaynaklardan doğrulandı: ISO 14083 katalog kaydı, AB 2026/1030 metni, Komisyon’un deniz ETS sayfası ve Türkiye ETS Yönetmeliği EK-1. Örnekteki rakamlar kurgusal.
Bu sayfa hakkında
İç teknik gözden geçirme: KarbonVerisi ekibi. Bağımsız dış gözden geçirme yapıldığında gözden geçirenin adı burada yayımlanır.
- İlk yayın
- 25.09.2026
- Son gözden geçirme
- 27.09.2026
- Son güncelleme
- 27.09.2026
- Sonraki gözden geçirme
- 25.03.2027
- Metodoloji sürümü
- ISO 14083:2023 · GHG Protocol Kapsam 3
KarbonVerisi ekibi. Lojistikte karbon verisi. KarbonVerisi. Son güncelleme 27.09.2026. https://karbonverisi.com/sektorler/lojistik/ (erişim: [okuduğunuz tarih]).
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Yükümlülüğünüzün kesin kapsamı tesisinize ve güncel ikincil mevzuata göre belirlenir. Hata bildirimi: iletişim sayfası. Düzeltme ilkesi: Yayın ilkeleri.