Yapı malzemelerinde karbon verisi
Seramik, cam, beton ve prefabrik SKDM kapsamında değil. Tüzük Ek I bu başlıkları saymıyor; seramik karo (6907) ve float cam (7005) kapsam dışı örnekler arasında. Sizi zorlayan taraf ihale şartnamesi ve AB alıcısı: ürün bazlı LCA ve doğrulanmış EPD isteniyor.
Bir istisna var: çimento (2523) kapsamda. Çimento alıp beton üretiyorsanız kendi ürününüz kapsam dışı ama tedarikçiniz kapsamda ve maliyeti fiyata yansıtabilir. Çimento sayfasına bakın.
Emisyonun ağırlığı fırın ve kazan yakıtında. Bu sayfa, EPD talebine hangi veriyle cevap vereceğinizi tesis türüne göre anlatıyor.
Kapsam dışı olmak beyan yükümlülüğünüz olmadığı anlamına gelir. Ama yapı malzemelerinde talep zaten mevzuattan değil alıcıdan geliyor ve çoğu zaman daha bağlayıcı: ihaleyi kaybetmek, beyan vermemekten hızlı sonuç doğuruyor. Kodunuzu GTİP aracıyla yine de doğrulayın.
| Sektör | SKDM bugün | Asıl talep eden |
|---|---|---|
| Yapı malzemeleri | Kapsam dışı | İhale şartı ve AB alıcısı |
- Kapsam dışı ya da yok
Yapı malzemesi üreticisini hangi riskler bekliyor?
İhale şartnamesi EPD istiyor
Kamu ve büyük özel projelerde EPD bir uygunluk şartı hâline geliyor. EPD hazırlığı kısa sürmüyor: ürün kategori kuralı, LCA ve bağımsız doğrulama gerekiyor. İhale duyurusundan sonra başlamak çoğu zaman geç kalıyor.
Ürün kategori kuralı yoksa takvim uzuyor
EPD, ilgili ürün kategori kuralına göre hazırlanır. Ürününüz için kural yoksa geliştirilmesi gerekir ve bu süreci belirgin biçimde uzatır. Program operatörüyle ilk konuşulması gereken konu budur.
Çimento maliyeti girdinize yansıyabilir
Çimento SKDM kapsamında. AB’ye ihracat yapan bir çimento üreticisinden alıyorsanız sertifika maliyeti fiyatlamaya girebilir; beton ve prefabrik üreticisi için bu bir girdi maliyeti riski.
Karbonat proses emisyonu atlanıyor
Hammaddedeki karbonat, pişirimde ayrışarak CO₂ veriyor ve bu yakıt emisyonundan ayrı bir kalem. Yalnız yakıt sayan bir hesap, proses tarafını tamamen dışarıda bırakır.
EPD talebini duyduğunuz anda sorulacak ilk soru “hangi programı kabul ediyorsunuz”. Yanlış programda yayımlanmış bir beyan işinize yaramıyor ve çalışma büyük ölçüde tekrarlanıyor. Süreç adımları EPD sayfasında.
EPD için hangi veri gerekir?
Seramik ve cam (pişirim / ergitme)
- Ana emisyon
- Fırın doğal gazı
- İkincil
- Hammadde karbonatından proses CO₂
- Ölçüm noktası
- Fırın bazlı gaz sayacı, pişirim çevrim kaydı
- Kaldıraç
- Isı geri kazanımı ve çevrim optimizasyonu
Hazır beton ve prefabrik
- Ana emisyon
- Satın alınan çimentonun gömülü emisyonu
- İkincil
- Buhar kürü, elektrik ve nakliye
- Ölçüm noktası
- Çimento girdisi, kür enerjisi, ürün grubu üretimi
- Kaldıraç
- Çimento oranı ve katkı malzemesi kullanımı
Yalıtım ve kuru yapı malzemeleri
- Ana emisyon
- Satın alınan hammaddenin gömülü emisyonu
- İkincil
- Kurutma ve şekillendirme enerjisi
- Ölçüm noktası
- Hammadde girdisi, hat enerjisi, fire
- Kaldıraç
- Tedarikçi seçimi ve fire azaltımı
| Veri | Kaynak | Kırılım | Kim ister |
|---|---|---|---|
| Fırın / kazan yakıt tüketimi | Sayaç ve fatura | Fırın ya da hat bazında | Alıcı |
| Hammadde karbonat içeriği | Laboratuvar analizi | Hammadde bazında | Alıcı |
| Satın alınan çimento miktarı ve tedarikçisi | Satın alma kayıtları | Tedarikçi bazında | Alıcı |
| Elektrik tüketimi | Fatura ve sayaç | Tesis bazında yeterli | Her ikisi |
| Ürün ağırlığı ve birim (m², m³, adet) | Ürün spesifikasyonu | Ürün grubu bazında | Alıcı |
| Hammadde taşıma mesafeleri | Lojistik ve irsaliye kayıtları | Hammadde ve güzergâh bazında | Alıcı |
| Fire, atık ve ambalaj | Atık ve ambalaj kayıtları | Süreç bazında | Alıcı |
Fonksiyonel birim ürün kategori kuralında yazılı. Kendi seçtiğiniz bir birim (ton gibi) kurala uymuyorsa doğrulamada geri döner. Yapı malzemelerinde birim genellikle ürünün sağladığı işleve bağlanıyor — kaplanan alan, taşınan yük ya da sağlanan yalıtım performansı. LCA sayfasında neden böyle olduğunu anlattık.
Yapı malzemelerinde hangi standart hangi soruyu cevaplıyor?
Hangisi hangi soruyu cevaplıyor:
Yapı malzemelerinde sık karşılaşılan durumlar
Sektörde sık karşılaşılan 4 durum ve her birinde ilk adım:
"SKDM bizi kapsıyor mu?"
en sıkSeramik karo ve float cam Ek I’de yok; beton ve prefabrik de kapsam dışı.
İlk adım: Kodunuzu doğrulayın, sonra asıl işe geçin: ihalenin istediği EPD.
"İhale üç hafta sonra, EPD yetişir mi?"
maliyetliEPD; ürün kategori kuralı, LCA ve bağımsız doğrulama gerektiriyor.
İlk adım: Program operatörüne ürününüz için kural var mı diye sorun — takvimi belirleyen ilk şey bu.
"Yalnız fırın gazını hesapladık"
eksikHammadde karbonatından gelen proses CO₂ ayrı bir kalem ve dışarıda kalmış.
İlk adım: Hammadde analizinden karbonat içeriğini çıkarın; proses emisyonunu yakıttan ayrı hesaplayın.
"Çimento tedarikçimiz zam sinyali veriyor"
dolaylıÇimento SKDM kapsamında; AB’ye ihracat yapan üreticide sertifika maliyeti doğuyor.
İlk adım: Çimento oranını ve katkı malzemesi seçeneklerini ürün bazında gözden geçirin.
Yapı malzemelerinde emisyonun çoğu nerede?
-
Pişirim yapan tesis
Seramik ve cam · fırın yakıtı baskın kalemSeramik ve cam · hammadde karbonatı ayrı proses kalemi -
Harmanlama yapan tesis
Hazır beton · satın alınan çimento baskın kalemHazır beton · kür ve nakliye ikincil
| Seramik ve cam · fırın yakıtı | baskın kalem |
|---|---|
| Seramik ve cam · hammadde karbonatı | ayrı proses kalemi |
| Hazır beton · satın alınan çimento | baskın kalem |
| Hazır beton · kür ve nakliye | ikincil |
İki profil birbirine benzemiyor ve bu, nereye yatırım yapacağınızı belirliyor. Fırını olan tesiste kaldıraç enerji verimi ve çevrim optimizasyonunda; harmanlama yapan tesiste ise çimento oranı ve tedarikçi seçiminde. Ortak nokta şu: ölçmeden hangi tarafta olduğunuzu bilemezsiniz.
Yapı malzemesi üreticisine verdiğimiz hizmetler
Sıralama sektördeki tipik aciliyete göre:
Program operatörü seçimi, ürün kategori kuralı, LCA ve bağımsız doğrulama.
PCR varlığına göreISO 14067’ye göre ürün başına hesap; EPD’nin iklim göstergesini besler.
kapsama göreISO 14064-1 envanteri; ürün hesabının veri tabanını da kuruyor.
8–14 haftaYapı malzemeleri için ücretsiz araçlar
Bir teklif almadan önce kendiniz bakabileceğiniz 4 araç — hepsi ücretsiz ve kayıt gerektirmiyor.
Kapsam 1-2 karbon hesaplayıcı
ücretsizFırın gazınızı ve elektriğinizi girin; kaynaklı faktörlerle hesaplayın, sonuç faktör sürümüyle gelsin.
Hesaplayıcıyı açYapı malzemeleri ve EPD: sık sorulanlar
Seramik, cam ve beton SKDM kapsamında mı?
Hayır. Tüzük 2023/956 Ek I bu başlıkları saymıyor; seramik karo (6907) ve float cam (7005) kapsam dışı örnekler arasında (Regulation (EU) 2023/956 — Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması Tüzüğü). İstisna çimento (2523): kapsamda; ayrıntı çimento sayfasında.
Çimento alıp beton üretiyorsam SKDM beni etkiler mi?
Ürününüz kapsam dışı, ama çimento tedarikçiniz kapsamda (Regulation (EU) 2023/956 — Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması Tüzüğü). AB’ye ihracat yapan bir çimento üreticisinde sertifika maliyeti doğuyor ve bu fiyatlamaya girebilir; sizin için bir girdi maliyeti riski.
İhale EPD istiyor; ilk adım ne?
Program operatörüne ürününüz için ürün kategori kuralı olup olmadığını sormak. EPD bu kurala göre hazırlanır; kural yoksa geliştirilmesi gerekir ve takvim belirgin biçimde uzar (ISO 14025:2026 — Tip III çevresel beyanlar (EPD)). Süreç adımları EPD sayfasında.
Yalnız fırın gazını hesapladık; eksik kalan ne?
Hammaddedeki karbonat pişirimde ayrışarak CO₂ verir; bu, yakıt emisyonundan ayrı bir proses kalemi. Hammadde analizinden karbonat içeriğini çıkarıp proses emisyonunu yakıttan ayrı hesaplayın.
EPD’de fonksiyonel birim nasıl seçilir?
Ürün kategori kuralında yazılıdır; kendi seçtiğiniz birim (ton gibi) kurala uymuyorsa doğrulamada geri döner. Yapı malzemelerinde birim genellikle ürünün işlevine bağlanır: kaplanan alan, taşınan yük ya da yalıtım performansı (ISO 14067:2018 — ürün karbon ayak izi).
İhale şartına yetişen bir EPD planı
Yapı malzemelerinde takvimi belirleyen şey hesap değil, ürün kategori kuralının varlığı ve veri olgunluğunuz. İkisini baştan netleştirip gerçekçi bir takvim çıkarıyoruz.
Kaynaklar
Bu sayfanın dayandığı kaynaklar, erişim tarihleriyle.
- R1 Regulation (EU) 2023/956 — Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması Tüzüğüerişim 17.09.2026Avrupa Birliği Resmî Gazetesi (EUR-Lex) · Ek I — seramik ve cam başlıkları listede yok; çimento (2523) kapsamda
- R2 ISO 14025:2026 — Tip III çevresel beyanlar (EPD)erişim 17.09.2026ISO · program operatörü, ürün kategori kuralı, bağımsız doğrulama
- R3 ISO 14044:2006 — Life cycle assessment: Requirements and guidelineserişim 17.09.2026ISO · tahsis hiyerarşisi ve kritik gözden geçirme
- R4 ISO 14067:2018 — ürün karbon ayak izierişim 17.09.2026ISO · fonksiyonel birim ve sistem sınırı
- R5 2006 IPCC Guidelines, Vol. 2 Ch. 2 Stationary Combustionerişim 07.09.2026IPCC · fırın ve kazan yakıtı faktörleri
Değişiklik günlüğü
4 kayıt · 18 Eylül 2026 tarihinden bu yanaNe zaman, hangi bölüm, neden değişti. Bu sayfayı bir uyum dosyasına dayanak gösterecekseniz hangi sürümü okuduğunuzu bilmeniz gerekir.
Bölüm başlıkları sayfaya özgü soru biçimine çevrildi; sayfadaki kaynaklı ifadelerden beş soruluk SSS eklendi. Rejim satırı ve iki tesis tipinde emisyonun nerede olduğunu gösteren ölçeksiz şema eklendi; örnekte sayı olmadığı için şemada da çubuk uzunluğu yok.
Önceki 3 kaydı göster
Giriş paragrafı kısa cevabın ilk cümlesini tekrar ediyordu; cevabın bağlamını veren cümlelere çevrildi.
Şablon hatası düzeltildi: sayfanın üst bölümünde demir-çelik sayfasının rozetleri (GTİP 72 · 73, SKDM + ETS çifte kapsam), giriş paragrafı ve yayın tarihleri görünüyordu. Artık bu sayfanın kendi girişi, rozetleri ve tarihleri gösteriliyor.
Kapsam dışılık kendi Ek I taksonomimizden doğrulandı (6907 ve 7005 kapsam dışı örnekler arasında). Seramik-cam ile yapı malzemeleri tek sayfada birleştirildi; CN aralıkları örtüşüyor ve hikâye aynı.
Bu sayfa hakkında
İç teknik gözden geçirme: KarbonVerisi ekibi. Bağımsız dış gözden geçirme yapıldığında gözden geçirenin adı burada yayımlanır.
- İlk yayın
- 18.09.2026
- Son gözden geçirme
- 18.09.2026
- Son güncelleme
- 27.09.2026
- Sonraki gözden geçirme
- 18.03.2027
- Metodoloji sürümü
- ISO 14040/14044 · ISO 14025 · ISO 14067
KarbonVerisi ekibi. Yapı malzemelerinde karbon verisi. KarbonVerisi. Son güncelleme 27.09.2026. https://karbonverisi.com/sektorler/yapi-malzemeleri/ (erişim: [okuduğunuz tarih]).
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Yükümlülüğünüzün kesin kapsamı tesisinize ve güncel ikincil mevzuata göre belirlenir. Hata bildirimi: iletişim sayfası. Düzeltme ilkesi: Yayın ilkeleri.