Demir-çelik sektöründe karbon verisi
Demir-çelik, AB SKDM kapsamındaki altı sektörden biri (CN 72 ve 73; Tüzük 2023/956 Ek I, R1). AB’ye ihracatta ürünün gömülü emisyonu beyan edilmek zorunda ve hesap üretim rotasına göre değişiyor: entegre tesis ile elektrik ark ocağı aynı ürün için çok farklı değer üretir. Aynı tesis ayrıca Türkiye ETS pilot kapsamında olabilir — iki rejim aynı veriden beslenir, çıktı formatları farklıdır.
SKDM ürün düzeyinde, ETS tesis düzeyinde çalışır. Veri toplamaya ürün kırılımlı başlamak, sonradan indirgemekten ucuzdur.
Aynı tesis hem AB SKDM kapsamında ihracat yapıyor hem Türkiye ETS pilotunda izleme yükümlüsü. İki rejim aynı ölçümü ister, farklı formatta rapor eder.
Kapsam ve tarihler: İklim Kanunu 7552 · SKDM 2023/956 · SKDM yıllık beyanı · ETS emisyon izni
| Sektör | SKDM bugün | Türkiye ETS | Asıl talep eden |
|---|---|---|---|
| Demir-çelik | Kapsamda | Pilot kapsamda | AB ithalatçısı |
- Kapsamda
Demir-çelik üreticisini hangi riskler bekliyor?
İthalatçı veri istiyor
AB’li alıcınız gömülü emisyon verisi olmadan sipariş açmıyor. Veri vermeyen tedarikçi varsayılan değerle hesaplanır; bu değer tesisinizin gerçek performansını yansıtmaz.
Sertifika maliyeti fiyata giriyor
SKDM sertifikası ithalatçının maliyeti; pazarlıkta size yansır. Ton başına emisyon yoğunluğunuz artık bir fiyat parametresi.
ETS izleme yükümlülüğü
50.000 tCO₂e üzeri tesisler pilot kapsamında ve izleme, raporlama ve doğrulama (İRD) zorunlu; emisyon izni almak için yasal süre 9 Temmuz 2028’de doluyor (iki yıla kadar uzatılabilir).
Kredi ve TSRS baskısı
Yeşil kredi ve sürdürülebilirlik bağlantılı finansmanda doğrulanmış emisyon verisi ön koşul. TSRS kapsamına girenler için ayrıca raporlama yükümlülüğü.
Dördü tek veri altyapısıyla karşılanır. Aynı ölçüm sisteminden SKDM beyanı, ETS raporu, TSRS tablosu ve banka dosyası çıkabilir — ama ancak veri ilk günden ürün ve proses kırılımlı toplanırsa. Sonradan kırılım eklemek yeni bir proje demek.
Demir-çelik tesisinden hangi veri istenir?
Demir-çelikte hesabı zorlaştıran şey tesis tipi. Entegre tesis ile elektrik ark ocağı (EAF) tamamen farklı emisyon profiline sahiptir; aynı şablon ikisine uymaz.
| Veri | SKDM | Türkiye ETS | Alıcı |
|---|---|---|---|
| Yakıt tüketimi | Gerekli | Gerekli | — |
| Elektrik tüketimi | — | — | Gerekli · ürün ayak izi |
| Hurda ve hammadde girdisi | Gerekli | — | — |
| Üretim miktarı | Gerekli | — | — |
| Karbon içeriği analizleri | — | Gerekli · üst katman | — |
| Ön madde (precursor) verisi | Gerekli | — | — |
- Bu taraf veriyi istiyor
Entegre tesis
- Ana emisyon kaynağı
- Kok, yüksek fırın, sinter · proses + yakma
- Kritik veri
- Karbon içeriği bazlı kütle dengesi
- Zorluk
- Yan ürün gazların (kok gazı, YF gazı) tahsisi
- Tipik yoğunluk
- yüksek · ton çelik başına
Elektrik ark ocağı (EAF)
- Ana emisyon kaynağı
- Şebeke elektriği · Kapsam 2 ağırlıklı
- Kritik veri
- Ocak bazlı elektrik sayacı + hurda oranı
- Zorluk
- Elektrot ve karbon enjeksiyonunun ayrı kaydı
- Tipik yoğunluk
- düşük · ürün ayak izinde şebeke faktörüne bağlı
| Veri | Kaynak | Kırılım | Kim ister |
|---|---|---|---|
| Yakıt tüketimi | Sayaç, fatura, tartım | Proses birimi bazında | SKDM + ETS |
| Elektrik tüketimi | Ocak bazlı sayaç | Ocak / hat bazında | Alıcı · ürün ayak izi |
| Hurda ve hammadde girdisi | Kantar kaydı, ERP | Şarj bazında | SKDM |
| Üretim miktarı | Üretim kaydı | GTİP bazında | SKDM |
| Karbon içeriği analizleri | Laboratuvar raporu | Kaynak akışı bazında | ETS · üst katman |
| Ön madde (precursor) verisi | Tedarikçi beyanı | Tedarikçi + ürün bazında | SKDM |
En sık atlanan satır: GTİP bazlı üretim miktarı. Tesis toplam üretimini bilir ama SKDM ton ürün başına emisyon ister ve ürünü GTİP koduyla tanımlar. Üretim kaydınız GTİP kırılımlı değilse beyan hazırlanamaz — ve bu kırılım geçmişe dönük kurulamaz.
Demir-çelikte hangi metin neyi düzenliyor?
Hangisi hangi soruyu cevaplıyor:
- Türkiye’deki üretici veriyi üretir
- AB’deki ithalatçı yetkili SKDM beyan sahibi
- Üye devlet ve yetkili otoritesi beyan sahibinin yerleşik olduğu
-
Kimden: AB’deki ithalatçı , kime: Türkiye’deki üretici
Veri talebi, ticari sözleşme yoluyla
-
Kimden: Türkiye’deki üretici , kime: AB’deki ithalatçı
Gömülü emisyon verisi ve doğrulaması
-
Taraf: AB’deki ithalatçı
Veri yoksa varsayılan değer
Kesikli ok: yalnız gerçek veri gelmezse
-
Kimden: AB’deki ithalatçı , kime: Üye devlet ve yetkili otoritesi
Sertifika satın alma
-
Kimden: AB’deki ithalatçı , kime: Üye devlet ve yetkili otoritesi
Yıllık beyan ve sertifika teslimi · SKDM Kayıt Sistemi üzerinden
Demir-çelikte sık karşılaşılan durumlar ve ilk adım
Sektörde sık karşılaşılan 4 durum ve her birinde ilk adım:
"AB’li müşterimiz üç haftada veri istiyor"
acilBeyan formatı ve hangi ürünlerin kapsamda olduğu bilinmiyor, üretim kaydı GTİP kırılımlı değil.
İlk adım: GTİP sorgulaması + hızlı kapsam tespiti. Üç haftada tam beyan çıkmaz ama ara veri ve gerçekçi takvim taahhüdü müşteriyi tutar.
"ETS pilotunda mıyız, bilmiyoruz"
Tesis kapasitesi 50.000 tCO₂e eşiğine yakın; grup içinde birden fazla tesis var.
İlk adım: Tesis bazlı eşik hesabı. Eşik şirket değil tesis bazında uygulanır; toplama yapılmaz. Eşiğin üstündeyseniz emisyon izni almak için yasal süre 9 Temmuz 2028’de doluyor (iki yıla kadar uzatılabilir).
"Envanterimiz var ama SKDM’ye uymuyor"
ISO 14064-1 envanteri tesis düzeyinde hazır; SKDM ürün düzeyinde veri istiyor.
İlk adım: Mevcut envanterin ürün düzeyine indirgenmesi — ISO 14067 tahsis kurallarıyla. Sıfırdan başlamak gerekmez, ama kaynak akışı kırılımı yeterli değilse ölçüm noktası eklenir.
"Yatırım kararı vermemiz gerekiyor"
Elektrik ark ocağına geçiş veya yenilenebilir tedarik kararı; karbon maliyetinin etkisi bilinmiyor.
İlk adım: Mevcut emisyon yoğunluğu ve SKDM maliyet hesabı. Yenilenebilir tedarik SKDM beyanını değiştirmez (ürün Ek II’de); etkisi ürün ayak izinde ve Kapsam 2’de görünür. Karar için gereken sayı ton başına yoğunluk, toplam emisyon değil.
EAF tesisinde SKDM gömülü emisyonu nasıl hesaplanır?
Kurgusal bir EAF tesisi: yıllık 480.000 ton sıcak haddelenmiş rulo, ihracatın %45’i AB’ye. Ürün Tüzük 2023/956 Ek II’de: SKDM gömülü emisyonuna yalnız doğrudan emisyon ve ön madde girer, şebeke elektriğinin dolaylı emisyonu girmez (R1; sistem sınırı). Tablo SKDM beyanına giden yolu ve ayrıca ürün ayak izine giren elektrik satırını gösterir.
| Parça | tCO₂e/t |
|---|---|
| Doğrudan emisyon · ocak, yakıt, elektrot | 0,21 |
| Ön madde · satın alınan yarı mamul | 0,09 |
| SKDM gömülü emisyonu | 0,3 |
| Doğrudan emisyon · ocak, yakıt, elektrot | 0,21 tCO₂e/t |
|---|---|
| Ön madde · satın alınan yarı mamul | 0,09 tCO₂e/t |
| SKDM gömülü emisyonu · toplam (0,21 + 0,09) | 0,30 tCO₂e/t |
| AB’ye sevkiyat · 216.000 t (216.000 × 0,30) | 64.800 tCO₂e beyan |
| Şebeke elektriği · SKDM’ye girmez, ürün ayak izi ve Kapsam 2 için (510 kWh/t × 0,436 · iletim hattı) | 0,22 tCO₂e/t |
Örnekteki tesis kurgusaldır; şebeke elektriği satırındaki faktör (0,436, iletim) ETKB’nin 2023 hesaplama dönemi bilgi formundan alınmıştır.
Bu tablonun anlamı: SKDM beyanını doğrudan emisyon ve ön madde belirliyor. EAF tesisinde ürün karbon ayak izinin neredeyse yarısını oluşturan şebeke elektriği SKDM’ye girmiyor; ürün ayak izinde, Kapsam 2’de ve müşterinin ürün başına emisyon talebinde ise en büyük kalem o ve orada kaldıraç elektrik tedarik yapınız. SKDM tarafındaki kaldıraç ocak, yakıt ve elektrot kaydı ile ön madde tedarikçisinin verisi. Kararın rakamı ton başına yoğunluk; toplam emisyon rakamı bu soruya cevap vermiyor.
Demir-çelik üreticisine verdiğimiz hizmetler
Sıralama sektördeki tipik aciliyete göre:
GTİP kapsam tespiti, ürün bazlı gömülü emisyon hesabı, ithalatçıya gidecek veri paketi ve tedarikçi ön madde anketleri.
kapsama göreISO 14064-1 envanteri, ETS İRD altyapısı ve doğrulamaya hazırlık. TSRS ve banka dosyasının da kaynağı.
8-14 haftaYapı sektörüne satış yapıyorsanız EPD talebi geliyor. ISO 14067 hesabı SKDM verisiyle aynı tabandan çıkar.
10-16 haftaElektrik tedarik yapısı, teknoloji geçişi ve karbon maliyeti senaryoları. Yatırım kararı için sayı üretir.
6-8 haftaDemir-çelik için ücretsiz araçlar
Bir teklif almadan önce kendiniz bakabileceğiniz 5 araç — hepsi ücretsiz ve kayıt gerektirmiyor.
GTİP sorgulama
ücretsizÜrün kodunuzu girin: SKDM kapsamında mı, hangi ürün grubunda, hangi veri isteniyor. Ek I’deki demir-çelik başlıklarının tamamı yüklü.
GTİP sorgulaDemir-çelik ve SKDM: sık sorulanlar
Demir-çelik SKDM kapsamında mı?
Evet. Tüzük (AB) 2023/956 Ek I, Fasıl 72’yi (bazı ferroalaşımlar ve 7204 hurda hariç), Fasıl 73’ten 7301–7311, 7318 ve 7326’yı ve 2601 12 00’ı sayıyor: toplam 42 dört haneli başlık. Beyan edilen gaz CO₂ (Tüzük (AB) 2023/956 — Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması). Kendi kodunuzu GTİP sorgulama aracında kontrol edebilirsiniz.
Şebeke elektriği demir-çelikte SKDM beyanına girer mi?
Hayır. 2601 12 00 dışındaki demir-çelik başlıklarının tamamı Tüzük 2023/956 Ek II’de; bu mallarda SKDM gömülü emisyonuna yalnız doğrudan emisyon ve ön madde girer (Tüzük (AB) 2023/956 — Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması). Şebeke elektriği ürün karbon ayak izinde ve Kapsam 2’de sayılır; ayrıntı gömülü emisyon sayfasının sistem sınırı bölümünde.
Demir-çelik tesisi Türkiye ETS’de hangi yükümlülüğü taşır?
50.000 tCO₂e üzerindeki tesisler pilot kapsamında (TR ETS pilot uygulama dönemine yönelik Karbon Piyasası Kurulu kararları (KPK/2026/1)) ve izleme, raporlama ve doğrulama zorunlu. Eşik şirket değil tesis bazında uygulanır, grup tesisleri toplanmaz (Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği). Eşiğin üstündeki tesis için emisyon izni almanın yasal süresi 9 Temmuz 2028’de doluyor; süre iki yıla kadar uzatılabilir (7552 sayılı İklim Kanunu).
İlk SKDM beyanı ne zaman?
İlk yıllık SKDM beyanının son günü 30.09.2027; beyan 2026 ithalatını kapsar (Tüzük (AB) 2025/2083 — SKDM basitleştirme (Omnibus)). Beyanı AB’deki yetkili SKDM beyan sahibi (ithalatçının kendisi ya da dolaylı gümrük temsilcisi) verir (Tüzük (AB) 2025/2083 — SKDM basitleştirme (Omnibus)); gömülü emisyon verisi üreticiden gelir (Tüzük (AB) 2023/956 — Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması). Takvimin ayrıntısı yıllık beyan sayfasında.
Gömülü emisyon verisi vermezsem ne olur?
Gerçek veri vermeyen tedarikçi için varsayılan değer uygulanır (Tüzük (AB) 2023/956 — Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması); bu değer tesisinizin gerçek performansını yansıtmaz. Sertifika maliyetini ithalatçı öder, ama ton başına emisyon yoğunluğunuz pazarlıkta bir fiyat parametresine dönüşür.
AB’li alıcıya demir-çelik için hangi veriyi hazırlamalıyım?
Tesisin kimliği, üretim süreçleri ve rotaları, tesisin toplam doğrudan emisyonu ve her CN kodu için ton başına özgül doğrudan gömülü emisyon ile varsayılan değer kullanılan pay; ön madde, ödenen karbon fiyatı ve doğrulama bilgisi. Bu içerik Uygulama Tüzüğü 2025/2547 Ek IV’te; alanların boş listesi demir-çelik veri paketinde, Komisyon’un Excel şablonu iletişim şablonu sayfasında. Ürün Ek II’de olduğu için şebeke elektriğinin dolaylı emisyonu beyana girmez (Tüzük (AB) 2023/956 — Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması).
Kütük ya da yarı mamul satın alıyorsak tedarikçiden ne istemeliyiz?
Satın alınan ön maddenin gömülü emisyonu sizin ürününüzün gömülü emisyonuna girer (Tüzük (AB) 2023/956 — Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması; örnekteki “ön madde · satın alınan yarı mamul” satırı). Raporda her ön madde için CN kodu, ad, menşe ülke ve gerçek değerse özgül gömülü emisyon ile raporlama dönemi, varsayılansa uygulanan değer ve ön maddenin geldiği operatör ve tesis yer alır; ayrıntı iletişim şablonu sayfasında. Üretim ülkesi belirlenemeyen ön maddeye o mal için en yüksek yoğunluklu ülkenin varsayılanı uygulanır (gömülü emisyon sayfası).
Tesisinize özel maruziyet analizi · iki hafta
Hangi GTİP’leriniz SKDM kapsamında, ETS eşiğinde neredesiniz, hangi veriniz eksik ve hangi sırayla toplanmalı. Çıktı: tarihli bir eylem listesi ve gerçekçi bir bütçe aralığı.
Kaynaklar
Bu sayfanın dayandığı kaynaklar, erişim tarihleriyle.
- R1 Tüzük (AB) 2023/956 — Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizmasıerişim 26.09.2026Avrupa Birliği Resmî Gazetesi (EUR-Lex) · orijinal metin; md. 6, 7, 8, 20, 22, Ek I, Ek II
Ek I: Fasıl 72 (bazı ferroalaşımlar ve 7204 hariç), Fasıl 73’ten 7301–7311, 7318 ve 7326 ile 2601 12 00 — 42 başlık; beyan edilen gaz CO₂. Ek II: 2601 12 00 dışındaki bu başlıkların tamamında gömülü emisyona yalnız doğrudan emisyon girer.
- R2 Tüzük (AB) 2025/2083 — SKDM basitleştirme (Omnibus)erişim 17.09.2026Avrupa Birliği Resmî Gazetesi (EUR-Lex) · yürürlük 20.10.2025
İlk yıllık SKDM beyanı 30.09.2027 (2026 ithalatı için).
- R3 7552 sayılı İklim Kanunuerişim 24.09.2026T.C. Resmî Gazete, sayı 32951 · 09.07.2025
Emisyon izni alma süresi 9 Temmuz 2028; iki yıla kadar uzatılabilir.
- R4 Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliğierişim 24.09.2026T.C. Resmî Gazete · Resmî Gazete 27.08.2026, sayı 33353 · yayımı tarihinde yürürlükte
İRD yükümlülüğü, izin kategorileri ve eşiğin tesis bazında uygulanması (md. 4, md. 5).
- R5 Türkiye Elektrik Üretimi ve Elektrik Tüketim Noktası Emisyon Faktörleri Bilgi Formuerişim 07.09.2026T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı · EVÇED · ETKB-EVÇED-FRM-042 Rev.01 · hesaplama dönemi 2023, yayım 26.12.2025
Örnekteki dolaylı emisyon satırı: iletim hattı tüketim noktası faktörü 0,436 tCO₂e/MWh, 2023 hesaplama dönemi.
- R6 TR ETS pilot uygulama dönemine yönelik Karbon Piyasası Kurulu kararları (KPK/2026/1)erişim 26.09.2026İklim Değişikliği Başkanlığı · Duyuru, 3 Eylül 2026 · karar 2: pilot dönem sektörleri
Pilot dönem elektrik üretimi, çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübre sektörlerinde kategori B ve C tesislerini kapsıyor. Ayrıntı İklim Kanunu sayfasında.
Değişiklik günlüğü
9 kayıt · 18 Ağustos 2026 tarihinden bu yanaNe zaman, hangi bölüm, neden değişti. Bu sayfayı bir uyum dosyasına dayanak gösterecekseniz hangi sürümü okuduğunuzu bilmeniz gerekir.
Demir-çelik veri paketi (boş çalışma şablonu, CSV) araçlara ve ilgili sayfalara eklendi. SSS’ye iki demir-çeliğe özgü soru eklendi: alıcıya hangi verinin hazırlanacağı ve ön madde tedarikçisinden ne isteneceği; cevaplar bağlı sayfaların kaynaklı ifadelerinden, yeni sayı yok.
Önceki 8 kaydı göster
“SKDM beyan hazırlığı” hizmet kartı SKDM rehberine gidiyordu; artık SKDM veri hazırlama hizmet sayfasına gidiyor. Karttaki “6-10 hafta” kaldırıldı: hizmetin süresi kapsama göre teklifte belirleniyor.
Risk kartında İRD kısaltması açıldı: izleme, raporlama ve doğrulama.
Kapsam sorusunun cevabı ve R1 notu Ek I’in CN 72 ve 73 fasıllarının tamamını saydığını söylüyordu; Ek I Fasıl 72’de bazı ferroalaşımları ve 7204’ü (hurda) hariç tutuyor, Fasıl 73’ten yalnız 7301–7311, 7318 ve 7326’yı sayıyor. İki metin buna göre düzeltildi; başlık sayısı değişmedi. Beyan sorusunda “ithalatçı ya da yetkili beyan sahibi” yazıyordu; kesin dönemde beyanı yalnız yetkili SKDM beyan sahibi veriyor, cümle düzeltildi.
Bölüm başlıkları sayfaya özgü soru biçimine çevrildi; sayfadaki kaynaklı ifadelerden beş soruluk SSS eklendi. Rejim satırı, kim hangi veriyi istiyor matrisi, SKDM veri ve beyan akışı ve örnek hesabın yığılmış çubuğu eklendi; yeni sayı yok. Kısa cevaba kapsamın dayanağı (Tüzük 2023/956 Ek I) yazıldı; pilot sektörleri belirleyen Kurul kararı (KPK/2026/1) R6 olarak kaynaklara eklendi; karşılıksız sürüm etiketi yerine dayanılan mevzuat yazıldı.
Türkiye ETS pilot dönemi için “mali yükümlülük yok” yazıyordu; Karbon Piyasası Kurulu kararı (KPK/2026/1) yalnız 2026 sistem yılını raporlamayla sınırlıyor ve fiyat mekanizmasını 2027 sistem yılında başlatıyor. İfade çıkarıldı; pilot dönemin ayrıntısı İklim Kanunu sayfasında.
Örnek, şebeke elektriğinin dolaylı emisyonunu SKDM gömülü emisyonuna ve beyan rakamına katıyordu. GTİP 7208 Tüzük 2023/956 Ek II’de; SKDM’ye yalnız doğrudan emisyon ve ön madde girer. SKDM satırları aynı sayılarla dolaylısız yeniden kuruldu: gömülü emisyon 0,21 + 0,09 = 0,30 tCO₂e/t, beyan 216.000 × 0,30 = 64.800 tCO₂e. Elektrik satırı ürün ayak izi ve Kapsam 2 için ayrı gösteriliyor; okuma “SKDM maliyeti” yerine ürün ayak izi ve müşteri talebi bağlamına çekildi.
Alan adının kaydından önceye tarihli ilk yayın, gözden geçirme ve günlük kayıtları kaldırıldı; tasarım maketinden kalmışlardı. Sayfanın dayandığı beş birincil kaynak, sitede aynı ifadeler için doğrulanmış kayıtlardan bağlandı. Emisyon izni süresinin “2028’e kilitli” olduğu ifadesi düzeltildi: süre uzatılabilir ve izin eşiğin üstündeki tesisler için gerekiyor. 9 Temmuz 2028 artık iznin geçerliliğinin bittiği tarih gibi değil, iznin en geç alınması gereken tarih olarak yazılıyor. Sektör merkezine giden bağlantıdaki doğrulanamayan sayaç kaldırıldı.
Sayfanın ilk sürümü depoya eklendi.
Bu sayfa hakkında
İç teknik gözden geçirme: KarbonVerisi ekibi. Bağımsız dış gözden geçirme yapıldığında gözden geçirenin adı burada yayımlanır.
- İlk yayın
- 18.08.2026
- Son gözden geçirme
- 26.09.2026
- Son güncelleme
- 10.10.2026
- Sonraki gözden geçirme
- 26.03.2027
- Metodoloji sürümü
- Tüzük (AB) 2023/956 Ek I, Ek II · 2025/2083 · 7552 sayılı Kanun · ETS Yönetmeliği
KarbonVerisi ekibi. Demir-çelik sektöründe karbon verisi. KarbonVerisi. Son güncelleme 10.10.2026. https://karbonverisi.com/sektorler/demir-celik/ (erişim: [okuduğunuz tarih]).
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Yükümlülüğünüzün kesin kapsamı tesisinize ve güncel ikincil mevzuata göre belirlenir. Hata bildirimi: iletişim sayfası. Düzeltme ilkesi: Yayın ilkeleri.