Kimyada karbon verisi
SKDM sektörü değil ürünü kapsıyor. Kimyada kapsamdaki başlıklar gübre zinciri (2808 nitrik asit, 2814 amonyak, 2834 21 00 potasyum nitrat, 3102 ve 3105 gübreler) ile 2804 10 00 hidrojen (Tüzük 2023/956 Ek I, R1). Diğer kimyasalların çoğu kapsam dışı.
İki istisnaya dikkat: 3105 60 00 (yalnız fosfor ve potasyum içeren gübreler) kapsam dışı, ve 2834 ile 2804 başlıklarında yalnız belirtilen alt pozisyon kapsamda. Ürün adına değil koda bakın; GTİP aracı alt kırılımı da gösteriyor.
Kimyada SKDM kapsamı sektöre değil ürüne bakıyor: gübre zinciri ve hidrojen kapsamda, geri kalan çoğu ürün değil. Aynı tesisin iki ürününden biri beyan konusu olabilir.
Kimya tesislerinin çoğu karma portföy üretiyor: aynı sahada kapsamdaki amonyak ile kapsam dışı bir ara ürün birlikte çıkabiliyor. Bu, hesabın en zor tarafını belirliyor — ortak tesislerin (buhar, elektrik, soğutma) emisyonunu ürünlere paylaştırmak. Paylaştırma kuralları gömülü emisyon sayfasında.
| Sektör | SKDM bugün | Türkiye ETS | Asıl talep eden |
|---|---|---|---|
| Kimya | Ürüne göre: gübre ve hidrojen | Gübre pilot kapsamda | AB ithalatçısı |
- Kapsamda
- Koda ya da tesis eşiğine bağlı
Gübre ve hidrojen üreticisini hangi riskler bekliyor?
| Başlık | SKDM bugün | Beyan edilen gazlar |
|---|---|---|
| 2804 Hidrojen | Yalnız 2804 10 00 | CO₂ |
| 2808 Nitrik asit; sülfonitrik asitler | Kapsamda | CO₂, N₂O |
| 2814 Amonyak (susuz veya sulu çözelti) | Kapsamda | CO₂ |
| 2834 Potasyum nitratlar | Yalnız 2834 21 00 | CO₂, N₂O |
| 3102 Azotlu mineral veya kimyasal gübreler | Kapsamda | CO₂, N₂O |
| 3105 N, P, K'dan iki veya üçünü içeren gübreler; diğer gübreler (yalnız P ve K içerenler hariç) | 3105 60 00 hariç | CO₂, N₂O |
- Başlığın tamamı kapsamda
- Yalnız belirli alt pozisyon ya da bir istisnayla
N₂O da beyan ediliyor
SKDM mallarının çoğunda yalnız CO₂ var. Nitrik asit ve azotlu gübrelerde N₂O da beyan edilen gazlar arasında. N₂O azaltım sisteminiz varsa performansı doğrudan beyana giriyor; ölçüm ve kullanılabilirlik kayıtları gerekiyor.
Gübrede birim ton değil azot
Fonksiyonel birim, üründeki azot kilogramı (2025/2547 md. 4(4)). Ton üzerinden hesaplanan bir beyan yanlış ölçektedir ve farklı azot içerikli ürünler karşılaştırılamaz hâle gelir.
Ön madde zinciri uzun
Amonyak nitrik aside, nitrik asit gübreye giriyor. Zincirin her halkası bir sonrakinin ön maddesi; kendi sahanızda üretmiyorsanız tedarikçi verisi gerekiyor, yoksa varsayılan değer uygulanıyor.
Ortak tesis paylaştırması sorulacak
Buhar, elektrik ve soğutma birden çok ürüne hizmet ediyor. Paylaştırmanın hangi ölçüte göre yapıldığı ve neden o ölçütün seçildiği izleme planında yazılı olmalı.
Kimyada en pahalı hata kapsam tespiti değil sınır çizimi. Kapsamdaki ürünün hesabına kapsam dışı üretimin enerjisini katmak beyanı şişirir; tersi eksik beyan olur. Birim süreç ayrımını en baştan kurun.
Gübre ve amonyak tesisinden hangi veri istenir?
| Veri | SKDM | Türkiye ETS |
|---|---|---|
| Doğal gaz tüketimi · hammadde ve yakıt ayrımıyla | Gerekli | Gerekli |
| N₂O ölçüm kayıtları ve azaltım kullanılabilirliği | Gerekli | — |
| Ürün azot içeriği | Gerekli | — |
| Satın alınan ön madde miktarı ve menşei | Gerekli | — |
| Elektrik tüketimi | Gerekli | Gerekli |
| Ortak tesis (buhar, soğutma) tüketimi | Gerekli | Gerekli |
| Üretim miktarı · GTİP bazında | Gerekli | Gerekli |
- Bu taraf veriyi istiyor
Amonyak üretimi
- Ana emisyon
- Proses gazı ve yakıt (buhar reformasyonu)
- Beyan gazı
- CO₂
- Ölçüm noktası
- Doğal gaz girdisi — hammadde ve yakıt ayrı
- Kaldıraç
- Enerji verimi ve CO₂ değerlendirmesi
Nitrik asit üretimi
- Ana emisyon
- Proses kaynaklı N₂O
- Beyan gazı
- CO₂ ve N₂O
- Ölçüm noktası
- Baca N₂O ölçümü, azaltım sistemi kullanılabilirliği
- Kaldıraç
- N₂O azaltım katalizörü performansı
Karma gübre (harmanlama)
- Ana emisyon
- Satın alınan ön maddelerin gömülü emisyonu
- Beyan gazı
- CO₂ ve N₂O
- Ölçüm noktası
- Ön madde girdisi ve azot içeriği
- Kaldıraç
- Tedarikçi verisi — kendi prosesinizde az alan var
| Veri | Kaynak | Kırılım | Kim ister |
|---|---|---|---|
| Doğal gaz tüketimi · hammadde ve yakıt ayrımıyla | Sayaç ve proses kayıtları | Birim süreç bazında | SKDM + ETS |
| N₂O ölçüm kayıtları ve azaltım kullanılabilirliği | Sürekli ölçüm sistemi | Hat bazında | SKDM |
| Ürün azot içeriği | Laboratuvar analizi ve ürün spesifikasyonu | Ürün grubu bazında | SKDM |
| Satın alınan ön madde miktarı ve menşei | Satın alma kayıtları | Tedarikçi ve ülke bazında | SKDM |
| Elektrik tüketimi | Fatura ve sayaç | Birim süreç bazında | SKDM + ETS |
| Ortak tesis (buhar, soğutma) tüketimi | Sayaç ve enerji dengesi | Paylaştırma ölçütüyle | SKDM + ETS |
| Üretim miktarı · GTİP bazında | Üretim ve sevkiyat kayıtları | Kod ve ürün grubu | SKDM + ETS |
Menşe ülkesi olmayan ön madde en pahalı kalemdir. Üretim ülkesi belirlenemeyen ön maddeye, o mal için en yüksek emisyon yoğunluğuna sahip üçüncü ülke varsayılanı uygulanıyor. Kural bilerek böyle konmuş; menşei kaydetmemek avantaj değil, en pahalı seçenek. Ayrıntı gömülü emisyon sayfasında.
Kimyada hangi metin neyi düzenliyor?
Hangisi hangi soruyu cevaplıyor:
- Türkiye’deki üretici veriyi üretir
- AB’deki ithalatçı yetkili SKDM beyan sahibi
- Üye devlet ve yetkili otoritesi beyan sahibinin yerleşik olduğu
-
Kimden: AB’deki ithalatçı , kime: Türkiye’deki üretici
Veri talebi, ticari sözleşme yoluyla
-
Kimden: Türkiye’deki üretici , kime: AB’deki ithalatçı
Gömülü emisyon verisi ve doğrulaması
-
Taraf: AB’deki ithalatçı
Veri yoksa varsayılan değer
Kesikli ok: yalnız gerçek veri gelmezse
-
Kimden: AB’deki ithalatçı , kime: Üye devlet ve yetkili otoritesi
Sertifika satın alma
-
Kimden: AB’deki ithalatçı , kime: Üye devlet ve yetkili otoritesi
Yıllık beyan ve sertifika teslimi · SKDM Kayıt Sistemi üzerinden
Kimyada sık karşılaşılan yanılgılar ve ilk adım
Sektörde sık karşılaşılan 4 durum ve her birinde ilk adım:
"Kimya sektöründeyiz, hepimiz kapsamdayız sanıyorduk"
en sıkKapsam sektöre değil koda bakıyor; çoğu kimyasal Ek I’de yok.
İlk adım: Ürün portföyünüzdeki her kodu ayrı sorgulayın. Aynı tesiste kapsamda ve kapsam dışı ürün birlikte olabilir.
"Gübremizi ton üzerinden hesapladık"
maliyetliFonksiyonel birim azot kilogramı; ton bazlı hesap yanlış ölçekte.
İlk adım: Ürün azot içeriğini analiz kayıtlarından çıkarın ve hesabı azot bazına çevirin.
"N₂O’yu envanterimizde takip etmiyorduk"
kritikNitrik asit ve azotlu gübrelerde N₂O beyan edilen gazlar arasında.
İlk adım: Ölçüm kayıtlarını ve azaltım sistemi kullanılabilirlik verisini toparlayın; ikisi de doğrulamada soruluyor.
"Amonyağı satın alıyoruz, bizim emisyonumuz değil"
yanlışSatın alınan amonyak ön maddedir ve gömülü emisyonu nihai ürüne taşınır.
İlk adım: Tedarikçiden gömülü emisyon ve menşe bilgisi isteyin; alamazsanız varsayılan değer uygulanır.
Gübre zincirinde emisyonun ağırlığı nerede?
- Amonyak — kendi üretiminiz ya da satın alınan zincirin başı
- Nitrik asit — amonyaktan; N₂O burada çıkıyor ön madde + proses
- Azotlu gübre — nitrik asitten ön madde ağırlıklı
- Beyan birimi · üründeki azot kilogramı ton değil
| Amonyak — kendi üretiminiz ya da satın alınan | zincirin başı |
|---|---|
| Nitrik asit — amonyaktan; N₂O burada çıkıyor | ön madde + proses |
| Azotlu gübre — nitrik asitten | ön madde ağırlıklı |
| Beyan birimi · üründeki azot kilogramı | ton değil |
Bu tabloda sayı yok çünkü zincirin hangi halkasının sizde olduğu her tesiste farklı. Okunacak sonuç şu: entegre bir tesis kendi verisiyle düşük beyan üretebilir, harmanlama yapan bir tesis için cevabı tedarikçi verisi belirler. İkinci durumda veri toplamaya erken başlamak tek kaldıraç.
Kimya üreticisine verdiğimiz hizmetler
Sıralama sektördeki tipik aciliyete göre:
Sistem sınırı, birim süreç ayrımı, ön madde zinciri ve izleme planı.
kapsama göreISO 14064-1 envanteri; Türkiye ETS ile aynı veri tabanını kuruyor.
8–14 haftaKanıt izi, ölçüm kayıtları ve bulguların önceden kapatılması.
beyan takvimine göreKimya için ücretsiz araçlar
Bir teklif almadan önce kendiniz bakabileceğiniz 5 araç — hepsi ücretsiz ve kayıt gerektirmiyor.
GTİP / SKDM kapsam sorgulama
ücretsizÜrün kodunuzu girin: kapsamda mı, hangi ürün grubunda, hangi gazlar beyan ediliyor ve alt kırılım istisnası var mı.
Sorgulamayı açKimya, gübre ve SKDM: sık sorulanlar
Kimya sektörü SKDM kapsamında mı?
Sektör olarak değil, ürün olarak. Tüzük 2023/956 Ek I’de kimyada gübre zinciri (2808, 2814, 2834 21 00, 3102, 3105) ve hidrojen (2804 10 00) var; 3105 60 00, yani yalnız fosfor ve potasyum içeren gübreler, kapsam dışı (Regulation (EU) 2023/956 — Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması Tüzüğü). Diğer kimyasalların çoğu kapsam dışı; kodunuzu GTİP sorgulama aracında alt kırılımıyla kontrol edin.
Gübrede N₂O da beyan ediliyor mu?
Evet. Nitrik asit ve azotlu gübrelerde beyan edilen gazlar CO₂ ve N₂O (Regulation (EU) 2023/956 — Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması Tüzüğü). N₂O azaltım sisteminiz varsa performansı doğrudan beyana girer; ölçüm ve kullanılabilirlik kayıtları gerekir.
Gübrede SKDM beyan birimi nedir?
Ton değil, üründeki azot kilogramı: Uygulama Tüzüğü 2025/2547 md. 4(4) (Commission Implementing Regulation (EU) 2025/2547 — methods for the calculation of emissions embedded in goods). Ton üzerinden hesaplanan beyan yanlış ölçektedir ve farklı azot içerikli ürünler karşılaştırılamaz.
Amonyağı satın alıyorsak emisyonu bize geçer mi?
Evet. Satın alınan amonyak ön maddedir ve gömülü emisyonu nihai ürüne taşınır. Tedarikçiden gömülü emisyon ve menşe bilgisi alamazsanız varsayılan değer uygulanır.
Menşei bilinmeyen ön maddeye hangi değer uygulanır?
O mal için en yüksek emisyon yoğunluğuna sahip üçüncü ülkenin varsayılan değeri. Menşei kaydetmemek avantaj değil, en pahalı seçenek; ayrıntı gömülü emisyon sayfasında.
Gübre tesisi Türkiye ETS kapsamında mı?
Gübre Türkiye ETS pilot dönemi sektörleri arasında (TR ETS pilot uygulama dönemine yönelik Karbon Piyasası Kurulu kararları (KPK/2026/1)); 50.000 tCO₂e eşiği tesis bazında uygulanır. Ayrıntı İklim Kanunu ve Türkiye ETS sayfasında.
Karma portföyde sınırı doğru çizmek
Kimyada işin zorluğu kapsam tespitinde değil, kapsamdaki ürünle kapsam dışı üretimi ayıran birim süreç sınırında. Bunu baştan kurmak, doğrulamada geri dönmekten çok daha ucuz.
Kaynaklar
Bu sayfanın dayandığı kaynaklar, erişim tarihleriyle.
- R1 Regulation (EU) 2023/956 — Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması Tüzüğüerişim 17.09.2026Avrupa Birliği Resmî Gazetesi (EUR-Lex) · Ek I — gübre ve hidrojen başlıkları, beyan edilen gazlar · md. 6, 7, 8, 20, 22 (SKDM akışı)
- R2 Commission Implementing Regulation (EU) 2025/2547 — methods for the calculation of emissions embedded in goodserişim 17.09.2026Avrupa Birliği Resmî Gazetesi (EUR-Lex) · md. 4(4) — gübrede fonksiyonel birim azot kilogramı
- R3 Commission Implementing Regulation (EU) 2025/2621 — establishment of default valueserişim 17.09.2026Avrupa Birliği Resmî Gazetesi (EUR-Lex) · gübre sektöründe daha düşük ilave pay
- R4 ISO 14064-1:2018erişim 17.09.2026ISO · kuruluş düzeyi envanter
- R5 2006 IPCC Guidelines, Vol. 2 Ch. 2 Stationary Combustionerişim 07.09.2026IPCC · yakıt yanma faktörleri
- R6 TR ETS pilot uygulama dönemine yönelik Karbon Piyasası Kurulu kararları (KPK/2026/1)erişim 26.09.2026İklim Değişikliği Başkanlığı · Duyuru, 3 Eylül 2026 · karar 2: pilot dönem sektörleri
Pilot dönem elektrik üretimi, çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübre sektörlerinde kategori B ve C tesislerini kapsıyor. Ayrıntı İklim Kanunu sayfasında.
Değişiklik günlüğü
5 kayıt · 18 Eylül 2026 tarihinden bu yanaNe zaman, hangi bölüm, neden değişti. Bu sayfayı bir uyum dosyasına dayanak gösterecekseniz hangi sürümü okuduğunuzu bilmeniz gerekir.
“Gömülü emisyon hesabı” hizmet kartı rehber sayfasına gidiyordu; artık SKDM veri hazırlama hizmet sayfasına gidiyor.
Önceki 4 kaydı göster
Risk bölümüne kimyada SKDM kapsamındaki dört haneli başlıkları (fasıl 28 ve 31) kısmi kapsam ve beyan edilen gazlarla gösteren şerit eklendi; satırlar GTİP aracının okuduğu Ek I listesinden (R1).
Bölüm başlıkları sayfaya özgü soru biçimine çevrildi; sayfadaki kaynaklı ifadelerden altı soruluk SSS eklendi. Rejim satırı, kim hangi veriyi istiyor matrisi, SKDM veri ve beyan akışı ve gübre zincirinin ölçeksiz akışı eklendi; yeni sayı yok. Kısa cevaba kapsamın dayanağı (Tüzük 2023/956 Ek I) yazıldı; pilot sektörleri belirleyen Kurul kararı (KPK/2026/1) R6 olarak kaynaklara eklendi. Veri tablosunda “Her ikisi” yerine “SKDM + ETS” yazıldı.
Şablon hatası düzeltildi: sayfanın üst bölümünde demir-çelik sayfasının rozetleri (GTİP 72 · 73, SKDM + ETS çifte kapsam), giriş paragrafı ve yayın tarihleri görünüyordu. Artık bu sayfanın kendi girişi, rozetleri ve tarihleri gösteriliyor.
Kapsamdaki başlıklar, GTİP aracını da besleyen Ek I taksonomisinden okundu. Fonksiyonel birim ve beyan edilen gazlar birincil tüzük metninden.
Bu sayfa hakkında
İç teknik gözden geçirme: KarbonVerisi ekibi. Bağımsız dış gözden geçirme yapıldığında gözden geçirenin adı burada yayımlanır.
- İlk yayın
- 18.09.2026
- Son gözden geçirme
- 18.09.2026
- Son güncelleme
- 06.10.2026
- Sonraki gözden geçirme
- 18.03.2027
- Metodoloji sürümü
- Tüzük (AB) 2023/956 Ek I · Uygulama Tüzüğü 2025/2547
KarbonVerisi ekibi. Kimyada karbon verisi. KarbonVerisi. Son güncelleme 06.10.2026. https://karbonverisi.com/sektorler/kimya/ (erişim: [okuduğunuz tarih]).
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Yükümlülüğünüzün kesin kapsamı tesisinize ve güncel ikincil mevzuata göre belirlenir. Hata bildirimi: iletişim sayfası. Düzeltme ilkesi: Yayın ilkeleri.