Turizmde karbon verisi
Turizm SKDM’nin konusu değil: konaklama bir hizmet, GTİP’i yok. Otelden istenen sayı dolu oda-gecesi başına kg CO₂e. Tur operatörü ve kurumsal müşteri bunu soruyor; Türkiye Sürdürülebilir Turizm Programı’nın benimsediği GSTC kriterleri de sera gazının hesaplanmasını istiyor.
Yöntem için sektörün ortak aracı HCMI: tesis içi tüm enerji, soğutucu gaz ve dışarıda yaptırılan çamaşırhane dahil, dolu oda başına günlük karbon ayak izi. ETS tarafında otelin kendine özgü bir faaliyeti yok; yalnız toplam anma ısıl gücü 20 MW ve üzeri yakma tesisi EK-1’de.
Otelin karbon sorusu tesis başına ton değil, dolu oda-gecesi başına kilogram. Baskı tur operatöründen ve kurumsal müşteriden geliyor; Türkiye Sürdürülebilir Turizm Programı’nın dayandığı GSTC kriterleri de sera gazının hesaplanmasını ve misafir-gecesi başına izlenmesini istiyor.
GSTC otel kriterlerinde (D2.1) kuruluşun kontrolündeki kaynaklardan gelen önemli sera gazı emisyonlarının hesaplanması ve misafir-gecesi başına karbon ayak izinin izlenmesi var. TGA’ya göre bu kriterlerin tamamı Türkiye Sürdürülebilir Turizm Endüstri Kriterleri’ne (TR-I) değiştirilmeden alındı.
| Sektör | SKDM bugün | Türkiye ETS | Asıl talep eden |
|---|---|---|---|
| Turizm | Konusu değil | 20 MW ve üzeri yakmada | Tur operatörü |
- Koda ya da tesis eşiğine bağlı
- Kapsam dışı ya da yok
Oteli hangi riskler bekliyor?
Tur operatörü oda-gecesi başına sayı istiyor
Büyük tur operatörleri ve kurumsal müşteriler kendi raporları için konakladıkları tesisten emisyon verisi istiyor. Talep tedarikçi anketi ya da sözleşme ekiyle geliyor; veri verilmezse alıcı ortalama değere başvuruyor.
Sera gazı GSTC kriterlerinde
Türkiye Sürdürülebilir Turizm Programı konaklama tesisleri için 3 aşamalı, 42 kriterli bir set (TR-I) ve GSTC kriterlerini içeriyor. GSTC’nin sera gazı kriteri hesaplamayı ve misafir-gecesi başına izlemeyi istiyor; denetçi bunun kanıtını görmek ister.
Klima ve soğuk oda gazı görünmüyor
Klima, soğuk oda ve buz makinelerindeki soğutucu gaz kaçağı Kapsam 1 emisyonu; dolum kayıtlarından hesaplanıyor. Servis firmasının raporunda gaz türü ve kilogram yoksa sonradan üretilemiyor.
Büyük kazanda ETS eşiği
ETS Yönetmeliği EK-1’de toplam anma ısıl gücü 20 MW ve üzeri yakma tesisi var. Kazan, brülör ve jeneratör güçleri toplanıyor; 3 MW altı üniteler ve yalnız biyokütle yakanlar hesaba katılmıyor.
Sıralama önemli: önce tesis envanterini ve doluluk verisini aynı dönemde bağlayın, sonra sertifika ve müşteri şablonlarına gidin. Enerji verisi takvim yılında, doluluk sezon bazında tutuluyorsa oda-gecesi başına sayı yanlış çıkar.
Otelden hangi veri istenir?
Otelde verinin çoğu zaten var: fatura, sayaç, yakıt alımı, doluluk. Eksik olan iki şey genellikle soğutucu gaz dolum kaydı ve dışarıya verilen hizmetlerin (çamaşırhane, transfer) verisi.
| Veri | Müşteri | Envanter | Türkiye ETS | Tur operatörü | Kurumsal müşteri |
|---|---|---|---|---|---|
| Elektrik tüketimi | Gerekli | Gerekli | — | — | — |
| Kazan, mutfak ve jeneratör yakıtı | — | Gerekli | Gerekli | — | — |
| Soğutucu gaz dolumları | Gerekli | Gerekli | — | — | — |
| Dolu oda-gecesi ve misafir-gecesi | — | — | — | Gerekli | — |
| Dış çamaşırhane ve transfer hizmeti | — | — | — | Gerekli | — |
| Toplantı alanı kullanımı | — | — | — | — | Gerekli |
- Bu taraf veriyi istiyor
Resort ve sahil oteli
- Ana emisyon
- Klima elektriği ve kazan yakıtı (sıcak su, havuz)
- İkincil
- Mutfak LPG, jeneratör, soğutucu gaz kaçağı
- Ölçüm noktası
- Fatura, kazan sayacı, dolum kayıtları, doluluk
- Kaldıraç
- Havuz ısıtma, sıcak su ve klima yönetimi
Şehir ve iş oteli
- Ana emisyon
- Elektrik (aydınlatma, iklimlendirme)
- İkincil
- Isıtma yakıtı; toplantı alanları
- Ölçüm noktası
- Sayaç, doluluk, toplantı alanı kullanım saati
- Kaldıraç
- Bina otomasyonu ve elektrik tedarik yapısı
Butik ve sezonluk tesis
- Ana emisyon
- Isıtma ve sıcak su yakıtı
- İkincil
- Elektrik ve mutfak
- Ölçüm noktası
- Yakıt alım faturası, elektrik faturası
- Kaldıraç
- Sezon dışı sabit yükü kapatmak
| Veri | Kaynak | Kırılım | Kim ister |
|---|---|---|---|
| Elektrik tüketimi | Fatura ve sayaç | Aylık; mümkünse bina bazında | Müşteri + envanter |
| Kazan, mutfak ve jeneratör yakıtı | Yakıt alım faturası, tank ölçümü | Yakıt türü ve ünite bazında | Envanter + ETS |
| Soğutucu gaz dolumları | Servis ve bakım kayıtları | Sistem ve gaz türü bazında | Müşteri + envanter |
| Dolu oda-gecesi ve misafir-gecesi | Ön büro / otel yönetim sistemi | Aylık, enerjiyle aynı dönem | Tur operatörü |
| Dış çamaşırhane ve transfer hizmeti | Hizmet faturaları, tedarikçi beyanı | Hizmet türü bazında | Tur operatörü |
| Toplantı alanı kullanımı | Etkinlik rezervasyon kayıtları | Alan ve saat bazında | Kurumsal müşteri |
Enerjiyi ve doluluğu aynı dönemde bağlayın. Oda-gecesi başına sayı iki verinin oranı; biri takvim yılı, diğeri sezon bazında tutulursa sonuç anlamsız çıkar. Yakıt için yakıt faktörleri, elektrik için elektrik faktörü, klima ve soğuk oda gazı için soğutucu gaz KİP değerleri sayfalarına bakın.
Otelde hangi kriter ve yöntem geçerli?
Hangisi hangi soruyu cevaplıyor:
Otellerde sık karşılaşılan durumlar ve ilk adım
Sektörde sık karşılaşılan 4 durum ve her birinde ilk adım:
"Tur operatörü oda-gecesi başına emisyon soruyor"
en sıkEnerji faturaları var, doluluk verisi var, ama ikisi hiç birlikte hesaplanmamış.
İlk adım: Son 12 ayın enerjisini ve dolu oda-gecesini aynı dönemde eşleştirin; soğutucu gazı ekleyin.
"Sertifika denetiminde sera gazı soruldu"
sertifikaGSTC’nin sera gazı kriteri hesaplama ve izleme kanıtı istiyor; elde yalnız fatura dosyası var.
İlk adım: Kapsam 1 ve 2 envanterini kurun, misafir-gecesi başına yoğunluğu aylık izleyin ve bir azaltım planı yazın.
"Klima gazını kimse kaydetmiyor"
sık atlananServis firması dolum yapıyor ama miktar ve gaz türü envantere girmiyor.
İlk adım: Servis sözleşmesine dolum raporu şartı ekleyin; geçmiş yılın servis faturalarını tarayın.
"Sezon dışında yoğunluğumuz fırlıyor"
yaygınHavuz ısıtma ve ortak alanlar misafir azken de çalışıyor; sabit yük az geceye bölünüyor.
İlk adım: Aylık yoğunluğu izleyin; sezon dışı sabit yükü ayrı gösterip kapatılabilecek kalemleri belirleyin.
Oda-gecesi başına emisyon nasıl hesaplanır?
Kurgusal bir sahil oteli, bir yıllık veri. Tablo, tesis toplamından tur operatörünün sorduğu oda-gecesi başına sayıya nasıl inildiğini gösterir.
| Parça | tCO₂e |
|---|---|
| Kapsam 1 · kazan, mutfak, jeneratör, soğutucu gaz | 1.100 |
| Kapsam 2 · şebeke elektriği | 1.300 |
| Kapsam 1 + 2 | 2.400 |
| Kapsam 1 · kazan, mutfak, jeneratör, soğutucu gaz | 1.100 tCO₂e |
|---|---|
| Kapsam 2 · şebeke elektriği | 1.300 tCO₂e |
| Dolu oda-gecesi · yıl | 80.000 |
| Dolu oda-gecesi başına (2.400.000 kg ÷ 80.000) | 30 kg CO₂e |
| Dışarıda yaptırılan çamaşırhane | HCMI’de dahil · sık atlanıyor |
Örnekteki otel ve rakamlar kurgusaldır; yalnız yoğunluk hesabının mantığını gösterir.
Tur operatörünün sorduğu sayı tesis toplamı değil, bu oran. Bu yüzden doluluk da enerji kadar önemli bir veri: aynı enerjiyle daha çok dolu gece, daha düşük yoğunluk demek. Sezon dışında çalışan havuz ısıtma ve ortak alanlar yıllık oranı yukarı çeken sabit yük.
Otellere verdiğimiz hizmetler
Sıralama sektördeki tipik aciliyete göre:
ISO 14064-1 envanteri; oda-gecesi başına yoğunluk ve soğutucu gaz dahil.
8–14 haftaGSTC sera gazı kriteri için hesaplama, aylık izleme ve azaltım planı kanıtı.
kapsama göreYakma ünitelerinin anma ısıl gücü, kategori tespiti ve izin süreci.
kapsama göreOteller için ücretsiz araçlar
Bir teklif almadan önce kendiniz bakabileceğiniz 4 araç — hepsi ücretsiz ve kayıt gerektirmiyor.
Kapsam 1-2 karbon hesaplayıcı
ücretsizOtelin yakıtını ve elektriğini girin; kaynaklı faktörlerle hesaplayın, sonucu dolu oda-gecesine bölün.
Hesaplayıcıyı açOtelde karbon verisi: sık sorulanlar
Otel SKDM kapsamında mı?
SKDM’nin konusu değil: konaklama bir hizmet, GTİP’i yok. Otelden istenen sayı dolu oda-gecesi başına kg CO₂e; bunu tur operatörü ve kurumsal müşteri soruyor.
Otel Türkiye ETS’ye girer mi?
Otelin kendine özgü bir ETS faaliyeti yok; yalnız toplam anma ısıl gücü 20 MW ve üzeri yakma tesisi EK-1’de. Kazan, brülör ve jeneratör güçleri toplanır; 3 MW altı üniteler ve yalnız biyokütle yakanlar hesaba katılmaz (Türkiye ETS Yönetmeliği ekleri).
Sürdürülebilir turizm sertifikası sera gazı hesabı istiyor mu?
TGA’ya göre GSTC kriterlerinin tamamı Türkiye Sürdürülebilir Turizm Endüstri Kriterleri’ne (TR-I) değiştirilmeden alındı (Çevresel ve Kültürel Sürdürülebilirlik Programı Hakkında). GSTC otel kriterlerinde (D2.1) önemli sera gazı emisyonlarının hesaplanması ve misafir-gecesi başına karbon ayak izinin izlenmesi var (GSTC Industry Criteria for Hotels).
Oda-gecesi başına emisyon nasıl hesaplanır?
Tesisin yıllık emisyonu aynı dönemin dolu oda-gecesi sayısına bölünür. Sektörün ortak yöntemi HCMI: tesis içi tüm enerji, soğutucu gaz ve dışarıda yaptırılan çamaşırhane dahil (Hotel Carbon Measurement Initiative (HCMI)). Enerji ve doluluk aynı dönemde tutulmazsa oran anlamsız çıkar.
Klima gazı otelin envanterine girer mi?
Evet. Klima, soğuk oda ve buz makinelerindeki soğutucu gaz kaçağı Kapsam 1 emisyonu (GHG Protocol Corporate Standard) ve dolum kayıtlarından hesaplanır. Servis raporunda gaz türü ve kilogram yoksa sonradan üretilemez.
Tur operatörünün sorusuna oda-gecesi başına cevap
Otelde verinin çoğu var; eksik olan onu doğru dönemde bağlamak. Envanteri kuruyor, oda-gecesi başına yoğunluğu aylık izlenebilir hâle getiriyor ve sertifika denetiminin istediği kanıtı hazırlıyoruz.
Kaynaklar
Bu sayfanın dayandığı kaynaklar, erişim tarihleriyle.
- R1 Türkiye Sürdürülebilir Turizm Programı ve Güvenli Turizm Programı kapsamında yapılacak yetkilendirme ve denetimlere ilişkin usul ve esaslarerişim 25.09.2026T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı · TGA · md. 3 TR-I: konaklama tesisleri için 3 aşama, 42 kriter · geçici md. 1: birinci aşama belgelendirmesi 31.12.2025’te sona erdi
- R2 Çevresel ve Kültürel Sürdürülebilirlik Programı Hakkındaerişim 26.09.2026TGA · Program Detayları: GSTC kriterlerinin tamamı TR-I’ye değiştirilmeden alındı
TGA’nın program sayfası. Bakanlığın usul ve esaslarında (R1) program “Türkiye Sürdürülebilir Turizm Programı” adıyla geçiyor.
- R3 GSTC Industry Criteria for Hotelserişim 25.09.2026Global Sustainable Tourism Council · Sürüm 3 · 21.12.2016 · D2.1 sera gazı emisyonları
GSTC 2025’te bu standardı Otel ve Tur Operatörü standartlarına ayırdı.
- R4 Hotel Carbon Measurement Initiative (HCMI)erişim 25.09.2026World Sustainable Hospitality Alliance · dolu oda başına günlük · toplantı alanı başına saatlik
- R5 Türkiye ETS Yönetmeliği eklerierişim 25.09.2026T.C. Resmî Gazete · RG 27.08.2026, sayı 33353 · EK-1 yakma faaliyeti (20 MW)
- R6 GHG Protocol Corporate Standarderişim 25.09.2026WRI / WBCSD · Kapsam 1 kaçak emisyonlar · Kapsam 2
Değişiklik günlüğü
4 kayıt · 25 Eylül 2026 tarihinden bu yanaNe zaman, hangi bölüm, neden değişti. Bu sayfayı bir uyum dosyasına dayanak gösterecekseniz hangi sürümü okuduğunuzu bilmeniz gerekir.
R2’nin adresi TGA’nın yeni program sayfasına yönleniyordu; doğrudan yeni adrese bağlandı. Sayfanın güncel başlığı “Çevresel ve Kültürel Sürdürülebilirlik Programı Hakkında”; kaynak başlığı buna göre yazıldı. Bakanlığın usul ve esasları (R1) programı hâlâ “Türkiye Sürdürülebilir Turizm Programı” adıyla anıyor. Usul ve esasların tanımlar maddesine (R1, md. 3) göre TR-I programın değil, Türkiye Sürdürülebilir Turizm Endüstri Kriterleri’nin kısaltması; SSS ve maruziyet notu buna göre düzeltildi.
Önceki 3 kaydı göster
“20 MW üstü” etiketi kaynaktaki “20 MW ve üzeri” eşiğini dar okuyordu (tam 20 MW’ı dışarıda bırakıyordu); etiketler düzeltildi.
Bölüm başlıkları sayfaya özgü soru biçimine çevrildi; sayfadaki kaynaklı ifadelerden beş soruluk SSS eklendi. Rejim satırı, kim hangi veriyi istiyor matrisi ve örnek otelin Kapsam 1 ve 2 toplamını gösteren yığılmış çubuk eklendi; toplam (2.400 tCO₂e) örnekteki bölmenin payı, yeni sayı yok.
Program yapısı TGA’nın usul ve esaslarından ve program sayfasından, sera gazı kriteri GSTC otel kriterlerinden (D2.1), yöntem HCMI kaynak sayfasından, ETS tarafı Yönetmelik EK-1’den doğrulandı. Programın zorunluluk takvimi birincil metinde net okunamadığı için yazılmadı. Örnekteki otel kurgusal.
Bu sayfa hakkında
İç teknik gözden geçirme: KarbonVerisi ekibi. Bağımsız dış gözden geçirme yapıldığında gözden geçirenin adı burada yayımlanır.
- İlk yayın
- 25.09.2026
- Son gözden geçirme
- 27.09.2026
- Son güncelleme
- 27.09.2026
- Sonraki gözden geçirme
- 25.03.2027
- Metodoloji sürümü
- ISO 14064-1 · HCMI · GSTC D2.1
KarbonVerisi ekibi. Turizmde karbon verisi. KarbonVerisi. Son güncelleme 27.09.2026. https://karbonverisi.com/sektorler/turizm/ (erişim: [okuduğunuz tarih]).
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Yükümlülüğünüzün kesin kapsamı tesisinize ve güncel ikincil mevzuata göre belirlenir. Hata bildirimi: iletişim sayfası. Düzeltme ilkesi: Yayın ilkeleri.